Όταν ένα λάστιχο χάνει αέρα στη μέση του δρόμου, η πρώτη ερώτηση είναι απλή: μπορώ να συνεχίσω με τη ρεζέρβα ή με το κιτ επισκευής, και πόσο μακριά θα φτάσω; Η απάντηση εξαρτάται από το τι έχει το αυτοκίνητό σου στο πορτμπαγκάζ και από το είδος της ζημιάς. Το κιτ επισκευής σφραγίζει μικρές τρύπες στο πέλμα και σε αφήνει να φτάσεις σε ελαστικοπωλείο. Η ρεζέρβα σε βγάζει από το πρόβλημα, αλλά η μικρή σαβούρα έχει όρια ταχύτητας και απόστασης.
Πρώτα ασφάλεια: πού σταματάς και τι βάζεις στον δρόμο
Σταμάτα σε ίσιο και σταθερό σημείο, μακριά από στροφή ή κορυφή λόφου, και άναψε τα φλας. Αν βρίσκεσαι σε εθνική ή αυτοκινητόδρομο, βγες από το αμάξι μόνο όταν είσαι σε ασφαλές ερείσμα και κράτα τους επιβάτες έξω από την κυκλοφορία. Μην στέκεσαι ανάμεσα στο αμάξι και τα οχήματα που περνούν.
Το προειδοποιητικό τρίγωνο είναι υποχρεωτικό για τα μηχανοκίνητα οχήματα, σύμφωνα με τον ΚΟΚ όπως το συνοψίζουν αυτοκινητιστικά μέσα. Το τοποθετείς περίπου 100 μέτρα πίσω από το όχημα, ώστε να το βλέπουν οι οδηγοί που έρχονται με ταχύτητα. Ένα γιλέκο ορατότητας στο κάθισμα του οδηγού σου επιτρέπει να φαίνεσαι όταν βγαίνεις να αλλάξεις τον τροχό, πριν ακόμα ανοίξεις το πορτμπαγκάζ.
Αν ο δρόμος είναι σκοτεινός ή βροχερός, καλύτερα να καλέσεις βοήθεια πριν βγεις. Σε αυτοκινητόδρομο τα οχήματα περνούν με υψηλή ταχύτητα, και η αλλαγή τροχού δίπλα στη λωρίδα κυκλοφορίας είναι από τις πιο επικίνδυνες στιγμές του ταξιδιού.
Ρεζέρβα, σαβούρα ή κιτ: τι έχει το αυτοκίνητό σου
Πριν πιάσεις τον γρύλο, άνοιξε το πορτμπαγκάζ και κοίτα κάτω από το δάπεδο. Υπάρχουν τρεις συνηθισμένες περιπτώσεις, και καθεμία έχει διαφορετικό όριο.
- Κανονική ρεζέρβα: ίδια ζάντα και λάστιχο με τους άλλους τροχούς. Μπορείς να την χρησιμοποιήσεις όσο μένει φουσκωμένη και σε καλή κατάσταση, και την αλλάζεις με κανονικό λάστιχο όταν γυρίσεις.
- Σαβούρα: μικρότερος τροχός, συχνά με στενότερο λάστιχο, για προσωρινή χρήση. Τα περισσότερα εγχειρίδια ορίζουν όριο ταχύτητας γύρω στα 80 χιλιόμετρα την ώρα και μέγιστη απόσταση. Ο ακριβής αριθμός γράφεται στο εγχειρίδιο του μοντέλου σου, οπότε διάβασέ τον πριν ξεκινήσεις.
- Κιτ επισκευής: σφραγιστικό υγρό σε μπουκάλι και μικρός ηλεκτρικός συμπιεστής. Σε αρκετά μικρά αστικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι το μόνο που βρίσκεις στο πορτμπαγκάζ, γιατί δεν υπάρχει χώρος για ρεζέρβα.
Τα λάστιχα run-flat είναι άλλη περίπτωση. Μπορούν να συνεχίσουν για περιορισμένη απόσταση και ταχύτητα, όπως ορίζει ο κατασκευαστής, αλλά δεν είναι σχεδιασμένα για αλλαγή στον δρόμο. Αν πέσει η πίεση σε run-flat, η σωστή κίνηση είναι να περιμένεις βοήθεια.
Ας πούμε ότι έχεις ένα μικρό αστικό με σαβούρα κάτω από το δάπεδο και το πίσω δεξιό λάστιχο σβήνει σε ανηφόρα στην Εθνική οδό προς Λαμία. Αν η σαβούρα έχει όριο 80 χιλιομέτρων την ώρα, το ταξίδι μέχρι την Αθήνα δεν βγαίνει με αυτό. Η σωστή κίνηση είναι να φτάσεις στην πλησιέστερη έξοδο με ελαστικοπωλείο ή να καλέσεις ρυμουλκό.
Πώς αλλάζεις τον τροχό βήμα βήμα
Με το σωστό εργαλείο και σταθερό έδαφος, η αλλαγή τροχού παίρνει συνήθως λίγα λεπτά. Τα κλειδιά ροδών, ο γρύλος και η ρεζέρβα πρέπει να είναι μέσα στο αμάξι, όχι στο γκαράζ. Αν το έδαφος είναι μαλακό ή χαλίκι, βάλε σανίδα ή σταθερή πλάκα κάτω από τον γρύλο.
- Βάλε το χειρόφρενο. Σε χειροκίνητο βάλε ταχύτητα και σε αυτόματο θέση P, και βάλε πέτρα ή τάκο στον διαγώνιο τροχό.
- Χαλάρωσε τα μπουλόνια μισή ή μία στροφή πριν σηκώσεις το αμάξι, όσο ο τροχός πατάει ακόμα στο έδαφος.
- Τοποθέτησε τον γρύλο στο σημείο που δείχνει το εγχειρίδιο, σήκωσε το αμάξι μέχρι να φύγει ο τροχός από το οδόστρωμα και ξεβίδωσε τα μπουλόνια τελείως.
- Βγάλε το λάστιχο, βάλε τη ρεζέρβα και βίδωσε τα μπουλόνια με το χέρι μέχρι να εφάπτονται.
- Κατέβασε το αμάξι μέχρι να πατήσει ο τροχός και σφίξε τα μπουλόνια σταυρωτά, σε δύο ή τρεις γύρους, ώστε η ζάντα να καθίσει ίσια.
Με το κιτ επισκευής η διαδικασία είναι διαφορετική. Βιδώνεις το μπουκάλι του σφραγιστικού στη βαλβίδα, ανοίγεις το υγρό να μπει μέσα στο λάστιχο και μετά συνδέεις τον συμπιεστή. Ο συμπιεστής φουσκώνει μέχρι την πίεση που γράφει η συσκευασία, και οι οδηγίες του προϊόντος συνήθως ζητούν να οδηγήσεις για λίγο με περιορισμό ταχύτητας ώστε το υγρό να απλωθεί.
Πότε το κιτ αρκεί και πότε το λάστιχο πρέπει να φύγει
Το κιτ δουλεύει σε μικρή τρύπα στο πέλμα, και το μέγιστο μέγεθος που σφραγίζει το γράφει η συσκευασία. Αν η τρύπα είναι στο πλαϊνό τοίχωμα, το σφραγιστικό δεν κρατάει αξιόπιστα, γιατί το τοίχωμα λυγίζει σε κάθε στροφή. Ούτε το κιτ διορθώνει ζημιά στη ζάντα ή σκισμένο λάστιχο.
Μετά τη χρήση, το λάστιχο πρέπει να πάει σε ελαστικοπωλείο για έλεγχο. Το σφραγιστικό καθαρίζεται δύσκολα από το εσωτερικό, και σε αυτοκίνητα με αισθητήρες πίεσης μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στη μέτρηση. Ζήτα να ελέγξουν το λάστιχο και να σου πουν αν μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται.
Ας πούμε ότι η τρύπα είναι στο πέλμα, μικρή, και το κιτ την σφραγίζει. Το λάστιχο φουσκώνει κανονικά, αλλά μια εβδομάδα αργότερα η πίεση πέφτει. Αν το είχες πάει εγκαίρως στο ελαστικοπωλείο, ο έλεγχος θα είχε γίνει σε λίγα λεπτά, πριν η ζημιά επεκταθεί.
Τι ελέγχεις τις επόμενες μέρες
Μέτρα την πίεση της ρεζέρβας με μανόμετρο, γιατί μπορεί να έχει χάσει αέρα όσο ήταν κλεισμένη στο πορτμπαγκάζ. Η σωστή τιμή γράφεται στο εγχειρίδιο ή στην ετικέτα του αυτοκινήτου, και η ρεζέρβα έχει συχνά δική της τιμή, διαφορετική από τους κανονικούς τροχούς.
Ξαναέλεγξε τη σύσφιξη των μπουλονιών μετά τα πρώτα λίγα χιλιόμετρα, συνήθως μετά τα πρώτα 50 έως 100. Τα μπουλόνια μπορεί να χαλαρώσουν όταν η ζάντα κάτσει στη θέση της. Αν κρατάς ιστορικό στο CarDiary, καταγράφεις εκεί την ημερομηνία, τα χιλιόμετρα και το είδος της επέμβασης, ώστε να βλέπεις πότε άλλαξε το λάστιχο και τι έγινε.
Λάθη που βλέπουν συχνά τα συνεργεία
- Σηκώνουν το αμάξι σε μαλακό χώμα χωρίς πλάκα κάτω από τον γρύλο, και ο γρύλος βυθίζεται.
- Σφίγγουν τα μπουλόνια σε κύκλο, το ένα μετά το άλλο, αντί για σταυρωτά, και η ζάντα κάθεται στραβά.
- Οδηγούν με σαβούρα πέρα από το όριο του εγχειριδίου, σαν να είναι κανονική ρεζέρβα.
- Βάζουν σφραγιστικό σε λάστιχο με σκισμένο τοίχωμα, πιστεύοντας ότι θα κρατήσει.
- Ξεχνούν το κλειδί ροδών ή τον γρύλο στο γκαράζ, και η βλάβη καταλήγει σε ρυμουλκό.
Το πιο συχνό λάθος όμως είναι η καθυστέρηση. Η τρύπα δεν κλείνει από μόνη της, και ένα λάστιχο που μένει με χαμηλή πίεση φθείρεται πιο γρήγορα και πιο άνισα. Η αλλαγή που θα γινόταν με ήρεμη διάθεση μέσα στην εβδομάδα γίνεται βιαστική όταν χρειάζεται να σταματήσεις στη βροχή.
Συχνές ερωτήσεις για τρύπα στο λάστιχο
Μπορώ να οδηγήσω με σαβούρα στον αυτοκινητόδρομο;
Η σαβούρα είναι για προσωρινή χρήση με περιορισμένη ταχύτητα. Αν το εγχειρίδιο ορίζει όριο γύρω στα 80 χιλιόμετρα την ώρα, δεν την βάζεις σε αυτοκινητόδρομο με ταχύτητα ταξιδιού. Αν χρειάζεσαι διαδρομή, κάλεσε βοήθεια ή πήγαινε στην πλησιέστερη έξοδο με ελαστικοπωλείο.
Μπορώ να συνεχίσω κανονικά μετά τη χρήση του κιτ;
Οδήγησε με προσοχή και με την ταχύτητα που ορίζει το προϊόν, και πήγαινε το λάστιχο σε ελαστικοπωλείο. Μην το θεωρείς μόνιμη λύση, γιατί το σφραγιστικό δεν είναι το ίδιο με μια κανονική επισκευή.
Τι κάνω αν η τρύπα είναι στο πλαϊνό τοίχωμα;
Μην βάλεις κιτ. Το τοίχωμα δεν σφραγίζεται αξιόπιστα, και μια ζημιά εκεί μπορεί να μεγαλώσει όσο οδηγείς. Βάλε ρεζέρβα ή κάλεσε ρυμουλκό.
Η πίεση της ρεζέρβας πρέπει να είναι ίδια με των άλλων τροχών;
Όχι απαραίτητα. Η ρεζέρβα έχει δική της τιμή, γραμμένη στο εγχειρίδιο ή στην ετικέτα του αυτοκινήτου, και αυτόν τον αριθμό ελέγχεις.
