Το ψυκτικό υγρό είναι αυτό που εμποδίζει τον κινητήρα να παγώσει και να ραγίσει το ψυγείο, και ο χειμώνας είναι η εποχή που το ξεχνάς πιο εύκολα. Η ερώτηση που κάνουν οι οδηγοί τον Νοέμβριο είναι απλή: πώς ξέρω ότι το υγρό αντέχει το κρύο της επόμενης νύχτας; Η απάντηση έχει τρία βήματα: στάθμη στο δοχείο διαστολής με κρύο κινητήρα, αντιψυκτική αναλογία μετρημένη με όργανο και έλεγχος ότι το υγρό δεν έχει χάσει τις ιδιότητές του.
Ο έλεγχος χρειάζεται πέντε με δέκα λεπτά και δεν απαιτεί εργαλεία, εκτός από το όργανο για την αναλογία, που βρίσκεται σε συνεργεία και σε ορισμένα καταστήματα ανταλλακτικών. Ο καλύτερος χρόνος είναι το τέλος Οκτωβρίου ή οι πρώτες μέρες του Νοεμβρίου, πριν έρθουν οι νύχτες κάτω από το μηδέν στα ορεινά. Αν το άφησες για αργότερα, μπορείς να το κάνεις και σήμερα.
Πότε πρέπει να ελέγξεις το ψυκτικό υγρό
Ο έλεγχος έχει νόημα πριν από τις πρώτες παγωνιές, όχι μετά το πρώτο κρύο πρωινό. Στα ορεινά της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Φλώρινα, η Καστοριά και η περιοχή των Τζουμέρκων, οι νυχτερινές θερμοκρασίες πέφτουν συχνά κάτω από το μηδέν από τα τέλη του φθινοπώρου. Ακόμη και από την Αθήνα, ένα Σαββατοκύριακο ορεινής εξόδου αρκεί για να δοκιμάσει το σύστημα ψύξης.
Ας πάρουμε έναν οδηγό με Renault Clio του 2016 και 140.000 χιλιόμετρα, που ανεβαίνει κάθε Σάββατο σε χωριό της Στερεάς. Το αυτοκίνητο δούλευε κανονικά τον Οκτώβριο, όμως το υγρό είχε αραιώσει από συμπληρώσεις με νερό βρύσης που είχαν γίνει στο παρελθόν. Μια νύχτα στο χωριό, η αντιψυκτική προστασία δεν έφτανε για τη θερμοκρασία εκείνης της ώρας. Μια μέτρηση πριν φύγει από την Αθήνα θα του είχε δείξει το πρόβλημα.
Πώς διαβάζεις σωστά τη στάθμη στο δοχείο διαστολής
Στα περισσότερα αυτοκίνητα το ψυκτικό υγρό κυκλοφορεί σε κλειστό κύκλωμα και η στάθμη φαίνεται από ένα διαφανές δοχείο διαστολής, συνήθως κοντά στο μπροστινό μέρος του χώρου του κινητήρα. Το υγρό διαστέλλεται όταν ζεσταίνεται, γι' αυτό η σωστή μέτρηση γίνεται μόνο με κρύο κινητήρα.
- Παρκάρισε σε επίπεδο σημείο και άφησε τον κινητήρα να κρυώσει, συνήθως μία με δύο ώρες μετά τη διαδρομή.
- Άνοιξε μόνο το καπάκι του δοχείου διαστολής. Το καπάκι του ψυγείου ή του κυκλώματος υπό πίεση δεν ανοίγεται ποτέ όταν ο κινητήρας είναι ζεστός.
- Κοίτα τη στάθμη ανάμεσα στις ενδείξεις MIN και MAX πάνω στο πλαστικό δοχείο. Η στάθμη πρέπει να είναι μέσα σε αυτό το διάστημα.
- Αν πέφτει κάτω από το MIN, συμπλήρωσε με το σωστό υγρό μέχρι λίγο κάτω από το MAX, γιατί η θερμική διαστολή θα το ανεβάσει.
Αν το δοχείο δεν έχει ενδείξεις, δες το εγχειρίδιο. Αν η στάθμη είναι μηδέν ή δεν βρίσκεις το δοχείο, μην κάνεις διαδρομή πριν από έλεγχο σε συνεργείο.
Ποια αντιψυκτική αναλογία χρειάζεται στην Ελλάδα
Τα περισσότερα εργοστάσια γεμίζουν το σύστημα με μίγμα περίπου 50% αντιψυκτικό και 50% αποσταγμένο νερό. Αυτό το μείγμα προστατεύει συνήθως μέχρι περίπου −35 °C και ανεβάζει και το σημείο βρασμού, κάτι που βοηθά και το καλοκαίρι στις ανηφόρες. Ο ακριβής αριθμός γράφεται στην ετικέτα ή στο εγχειρίδιο, και αυτόν πρέπει να ακολουθήσεις.
Στην Ελλάδα σπάνια χρειάζεσαι προστασία τόσο βαθιά, αλλά το υγρό που αραιώνει με τα χρόνια χάνει μεγάλο μέρος της. Η μέτρηση γίνεται με διαθλασίμετρο, ένα μικρό όργανο με φακό και κλίμακα που διαβάζει το σημείο παγετού. Μπορείς να ζητήσεις τη μέτρηση όταν φέρνεις το αυτοκίνητο για έλεγχο πριν τον χειμώνα.
Αν η μέτρηση δείχνει προστασία μόνο μέχρι −10 °C ή λιγότερο, το υγρό χρειάζεται συμπλήρωση με πυκνό αντιψυκτικό ή αλλαγή. Το ίδιο ισχύει αν το υγρό είναι πολύ σκούρο ή έχει ίζημα στον πάτο του δοχείου.
Τι βάζεις όταν χρειάζεται συμπλήρωση
Η απλούστερη επιλογή είναι ένα προαναμεμιγμένο υγρό με την προδιαγραφή που αναφέρει το εγχειρίδιο, για παράδειγμα G12 ή G13 ή ό,τι ορίζει ο κατασκευαστής. Τα υγρά διαφέρουν στη χημεία τους και δεν πρέπει να αναμειγνύονται. Αν μπερδέψεις τύπους, μπορεί να σχηματιστεί ίζημα που βουλώνει το ψυγείο.
Το νερό βρύσης αφήνει άλατα και ασβέστη στο κύκλωμα. Αν φτιάχνεις μόνος το μίγμα, χρησιμοποίησε αποσταγμένο ή απιονισμένο νερό. Το νερό χωρίς αντιψυκτικό, από την άλλη, δεν προστατεύει καθόλου από τον παγετό και αραιώνει το υγρό που υπάρχει ήδη.
Αν λείπει μόνο λίγο υγρό, συμπλήρωσε με το ίδιο προαναμεμιγμένο μείγμα. Αν λείπει πολύ, πρέπει να βρεις την αιτία, γιατί ένα κύκλωμα που χάνει δεν διορθώνεται με συνεχείς συμπληρώσεις.
Τι σημαίνει όταν η στάθμη πέφτει συνέχεια
Το ψυκτικό υγρό δεν εξατμίζεται κανονικά μέσα στον χειμώνα. Αν χρειάζεσαι συμπλήρωση κάθε λίγες εβδομάδες, υπάρχει διαρροή. Οι πιο συχνές ενδείξεις είναι υγρές κηλίδες κάτω από το αυτοκίνητο, μια γλυκιά μυρωδιά μέσα στο αμάξι, θολά τζάμια με λιπαρό φιλμ και λευκός καπνός από την εξάτμιση.
- Η θερμάστρα δίνει ασθενή ή κρύο αέρα, ειδικά όταν ο κινητήρας δεν έχει ζεσταθεί πλήρως.
- Η ένδειξη θερμοκρασίας ανεβαίνει προς το κόκκινο στις ανηφόρες.
- Το υγρό στο δοχείο είναι κολλώδες ή έχει αλλάξει χρώμα.
Αν ανάψει η ένδειξη θερμοκρασίας, σταμάτα σε ασφαλές σημείο και άφησε τον κινητήρα να κρυώσει πριν ανοίξεις οτιδήποτε. Συνέχισε μόνο αν η ένδειξη επιστρέφει στην κανονική θέση και η στάθμη δεν πέφτει. Σε κάθε άλλη περίπτωση ζήτα έλεγχο σε συνεργείο.
Μην περιμένεις την πρώτη κακοκαιρία για να το διαπιστώσεις. Μια μικρή διαρροή που φαίνεται σήμερα μπορεί τον Ιανουάριο να γίνει μεγαλύτερο πρόβλημα.
Πότε αλλάζεις όλο το υγρό ψύξης
Η αλλαγή όλου του υγρού δεν γίνεται κάθε χρόνο. Τα διαστήματα εξαρτώνται από τον κατασκευαστή και τον τύπο του υγρού: τα υγρά μακράς διάρκειας συχνά κρατούν αρκετά χρόνια, ενώ τα παλαιότερα θέλουν συχνότερη αλλαγή. Το εγχειρίδιο ή το βιβλιάριο συντήρησης δίνει τον σωστό αριθμό ετών ή χιλιομέτρων.
Μετά τη συμπλήρωση ή την αλλαγή πρέπει να γίνει εξαέρωση του κυκλώματος. Ο αέρας που μένει μέσα μπορεί να προκαλέσει τοπική υπερθέρμανση, ειδικά στην αρχή της διαδρομής. Η διαδικασία είναι εύκολο να γίνει λάθος, γι' αυτό καλό είναι να τη φέρει σε πέρας κάποιος με γνώση.
Το CarDiary μπορεί να λειτουργήσει ως ημερολόγιο επισκευών και συντήρησης, όπου καταγράφεις την ημερομηνία και τα χιλιόμετρα κάθε αλλαγής υγρού ψύξης, ώστε να ξέρεις πότε έρχεται η επόμενη.
Λάθη που κάνουν συχνά οι οδηγοί τον χειμώνα
- Ανοίγουν το καπάκι ζεστού συστήματος. Το υγρό είναι υπό πίεση και μπορεί να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα.
- Συμπληρώνουν μόνο με νερό ή με νερό βρύσης και ξεχνούν το αντιψυκτικό.
- Ανακατεύουν υγρά διαφορετικής προδιαγραφής επειδή είναι πιο φθηνό ή πιο εύκολο να βρεθεί.
- Αγοράζουν πρόσθετο «σφράγισης» από το ράφι για να κλείσουν διαρροή. Τέτοια προϊόντα μπορούν να βουλώσουν το ψυγείο και τη θερμάστρα.
- Αγνοούν τη μικρή κηλίδα κάτω από το αυτοκίνητο μέχρι να γίνει μεγάλη.
Τα λάθη αυτά κοστίζουν πολύ περισσότερο από έναν σύντομο έλεγχο, γι' αυτό καλό είναι να αποφεύγονται από την αρχή.
Συχνές ερωτήσεις για το ψυκτικό υγρό τον χειμώνα
Μπορώ να βάλω μόνο νερό τον χειμώνα;
Όχι για μόνιμη λύση. Το νερό παγώνει στους 0 °C και διαστέλλεται, οπότε μπορεί να βλάψει το μπλοκ ή το ψυγείο, και δεν προστατεύει από τον παγετό. Αν έχεις βάλει μόνο νερό, φέρε το αυτοκίνητο σε συνεργείο για μέτρηση και ανανέωση του μείγματος.
Τι αντιψυκτική αναλογία να διαλέξω;
Η αναλογία 50/50 είναι η συνήθης επιλογή για τα περισσότερα αυτοκίνητα στην Ελλάδα. Ακολούθησε όμως ό,τι γράφει το εγχειρίδιο και η ετικέτα του υγρού, γιατί ορισμένα συστήματα θέλουν διαφορετικό λόγο.
Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχω τη στάθμη;
Μία φορά τον μήνα τον χειμώνα και πάντα πριν από ορεινό ταξίδι. Αν χρειάζεσαι συμπλήρωση κάθε λίγες εβδομάδες, υπάρχει διαρροή που θέλει έλεγχο.
Τι κάνω αν ανάψει η ένδειξη θερμοκρασίας στον πίνακα;
Σταμάτα σε ασφαλές σημείο, άφησε τον κινητήρα να κρυώσει και μην ανοίξεις το καπάκι ζεστού συστήματος. Έπειτα έλεγξε τη στάθμη και πήγαινε σε συνεργείο αν η ένδειξη ξανανεβαίνει.
