Όταν μπροστά σου υπάρχει πλημμυρισμένος δρόμος με αυτοκίνητο, η ερώτηση είναι απλή: πόσο νερό αντέχει το όχημα και πότε πρέπει να γυρίσεις πίσω. Η σύντομη απάντηση είναι ότι το βάθος μετράει λιγότερο από την ταχύτητα του ρεύματος και από το αν το νερό σηκώνει το αυτοκίνητο. Από ένα σημείο και μετά δεν περνάς καθόλου.
Στις αρχές Νοεμβρίου η ΕΜΥ εξέδωσε έκτακτα δελτία για ισχυρές βροχές και καταιγίδες σε Ιόνιο, Ήπειρο, Πελοπόννησο, Μακεδονία και στο βόρειο και ανατολικό Αιγαίο. Η ίδια λογική ισχύει σε κάθε δυνατή βροχή: τα ρείθρα, οι υπόγειες διαβάσεις και οι κατηφόρες γεμίζουν πρώτα. Τα επίσημα δελτία και τις προειδοποιήσεις τα βρίσκεις στο emy.gr, ενώ τα μέτρα της Πολιτικής Προστασίας στο civilprotection.gov.gr.
Πόσο νερό αντέχει το αυτοκίνητο πριν χάσεις τον έλεγχο
Ο πρακτικός κανόνας είναι να συγκρίνεις το νερό με κάτι σταθερό. Το κατώφλι της πόρτας είναι το πρώτο σημείο που πρέπει να προσέξεις, γιατί σε αυτό το ύψος το νερό μπαίνει στην καμπίνα ή αγγίζει τα ηλεκτρικά στο κάτω μέρος του αυτοκινήτου. Ο κινητήρας παίρνει αέρα από το μπροστινό μέρος, κοντά στον προφυλακτήρα, οπότε εκεί ο κίνδυνος ανεβαίνει γρήγορα.
Οι γενικές οδηγίες που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας σε πολλές χώρες δίνουν περίπου αυτά τα όρια: περίπου 15 εκατοστά ρεύματος μπορούν να χάσουν την πρόσφυση, περίπου 30 εκατοστά αρκούν για να αρχίσει να επιπλέει ένα μικρό αυτοκίνητο, και περίπου 60 εκατοστά μπορούν να παρασύρουν σχεδόν κάθε όχημα. Τα νούμερα αυτά δεν είναι ελληνικός κανόνας και αλλάζουν με το μέγεθος του αυτοκινήτου, την ταχύτητα του ρεύματος και το αν το νερό είναι καθαρό ή λάσπη.
- Νερό κάτω από το κατώφλι και χωρίς ρεύμα: περνάς με πολύ αργή ταχύτητα, χωρίς απότομο γκάζι και χωρίς φρενάρισμα μέσα στο νερό.
- Νερό ανάμεσα στο κατώφλι και τον προφυλακτήρα, ή ρεύμα που σπρώχνει το αυτοκίνητο: γυρνάς πίσω.
- Νερό πάνω από το κατώφλι ή ρεύμα που σέρνει τα πόδια: δεν μπαίνεις καθόλου.
Η ταχύτητα του ρεύματος μετράει περισσότερο από το βάθος. Λίγα εκατοστά που κυλούν γρήγορα μπορούν να παρασύρουν ένα αυτοκίνητο, ενώ ένα βαθύτερο στάσιμο νερό μπορεί να φαίνεται πιο ήρεμο. Αν δεν βλέπεις τον πλευρικό κράσπεδο ή το οδόστρωμα από την άλλη πλευρά, υπολόγισε ότι το βάθος είναι μεγαλύτερο από όσο φαίνεται.
Τι κάνεις όταν βλέπεις νερό σε υπόγεια διάβαση ή χαμηλό σημείο
Η υπόγεια διάβαση είναι το πιο επικίνδυνο σημείο, γιατί το νερό μαζεύεται εκεί και δεν φαίνεται πόσο βαθύ είναι. Μετά από δυνατή βροχή η επιφάνεια μπορεί να αστράφτει σαν καθρέφτης, και το βάθος κρύβεται κάτω από τον ουρανό που αντανακλάται. Η σωστή απόφαση παίρνεται πριν το αυτοκίνητο μπει στο σημείο, όχι μέσα του.
Ας πάρουμε ένα υποθετικό παράδειγμα. Ένας οδηγός με Hyundai i20 βλέπει στην είσοδο μιας διάβασης ένα μεγάλο αυτοκίνητο να περνάει αργά. Ο οδηγός του i20 σταματά στο πλάι, περιμένει λίγα λεπτά και βλέπει ότι το νερό ανεβαίνει από την άλλη πλευρά. Γυρνάει και παίρνει εναλλακτική διαδρομή. Η καθυστέρηση κόστισε δέκα λεπτά, ενώ μια βλάβη στον κινητήρα θα κόστιζε πολύ περισσότερα.
- Σταμάτα πριν από την είσοδο, όχι μέσα στο νερό.
- Κοίταξε πόσο βαθύ είναι το νερό σε σχέση με ένα κράσπεδο ή ένα στύλο.
- Μην περνάς επειδή πέρασε άλλο αυτοκίνητο: μπορεί να ήταν SUV με μεγαλύτερο ύψος.
- Αν έχεις αμφιβολία, γύρνα πίσω και ακολούθησε άλλη διαδρομή.
Αν πρέπει να διασχίσεις, κράτα σταθερή χαμηλή ταχύτητα και μην σταματάς μέσα στο νερό. Το γρήγορο πέρασμα σηκώνει κύμα που μπαίνει στον θάλαμο του κινητήρα και στα φρένα. Το απότομο φρενάρισμα μέσα στο νερό, από την άλλη, μπορεί να σε στείλει στην πλευρά που τραβάει το ρεύμα.
Πότε το λάστιχο χάνει επαφή με τον δρόμο
Η υδρολίσθηση, δηλαδή το φαινόμενο κατά το οποίο το λάστιχο επιπλέει πάνω στο λεπτό στρώμα νερού και χάνει επαφή με το οδόστρωμα, δεν εξαρτάται μόνο από το βάθος. Εξαρτάται από το πέλμα, την ταχύτητα, την πίεση των λάστιχων και από το πόσο βρεγμένος είναι ο δρόμος. Μπορεί να συμβεί ακόμη και σε ταχύτητα που θεωρείς ασφαλή.
Το νόμιμο ελάχιστο βάθος πέλματος για επιβατικά αυτοκίνητα είναι 1,6 mm. Πολλά συνεργεία θεωρούν ότι κάτω από περίπου 3 mm η πρόσφυση σε βρεγμένο δρόμο είναι αισθητά χειρότερη. Αν τα λάστιχά σου είναι κοντά σε αυτό το όριο, ο έλεγχος πριν από τις πρώτες βροχές είναι πιο σημαντικός από όσο φαίνεται.
Σε ένα υποθετικό σενάριο, ένα Toyota Yaris με λάστιχα που έχουν 2 mm πέλμα κινείται στην εθνική με 110 χιλιόμετρα την ώρα σε βρεγμένο οδόστρωμα. Ένα ρεύμα νερού στη μέση του δρόμου αρκεί για να νιώσεις το τιμόνι να χαλαρώνει στιγμιαία. Η λύση είναι μείωση ταχύτητας πριν από το νερό και σταθερό τιμόνι, όχι φρενάρισμα.
Τι κάνεις αν ο κινητήρας σβήσει μέσα στο νερό
Αν ο κινητήρας σβήσει μέσα σε νερό, η πρώτη κίνηση είναι να μην ξαναβάλεις μπρος. Το νερό δεν συμπιέζεται, και η προσπάθεια εκκίνησης μπορεί να προκαλέσει υδροκλείδωμα, δηλαδή ζημιά στα εσωτερικά του κινητήρα. Το συνηθισμένο λάθος είναι να γυρίζεις το κλειδί ξανά και ξανά μέχρι να πιάσει.
- Σταμάτα σε ασφαλές σημείο αν μπορείς και άναψε τα φώτα έκτακτης ανάγκης.
- Μην ξαναδοκιμάζεις την εκκίνηση μέσα στο νερό.
- Αν το νερό ανεβαίνει ή το αυτοκίνητο μετακινείται, ξεκλείδωσε, άνοιξε το παράθυρο και βγες. Η πόρτα μπορεί να μην ανοίγει λόγω της πίεσης του νερού.
- Κάλεσε το 112. Αν το αυτοκίνητο έχει μπει στο ρεύμα, η πυροσβεστική είναι αυτή που μπορεί να το ανασύρει με ασφάλεια.
Όταν το αυτοκίνητο βγει από το νερό, το επόμενο βήμα είναι επιθεώρηση από συνεργείο. Μην το ξεκινάς για να δεις αν πάει, γιατί μια ζημιά στον κινητήρα μπορεί να μην φαίνεται αμέσως. Το ρυμουλκό είναι συνήθως η ασφαλέστερη επιλογή.
Καλύπτει η ασφάλιση τη ζημιά από πλημμύρα;
Η απάντηση εξαρτάται από το ασφαλιστήριο, όχι από το αν έβρεχε. Η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης καλύπτει ζημιές σε τρίτους, όχι τη δική σου ζημιά στο όχημα. Για τη δική σου ζημιά χρειάζεται συμπληρωματική κάλυψη, όπως η ολική ή η μερική κάσκο, και πρέπει να ελέγξεις αν περιλαμβάνει φυσικά φαινόμενα ή πλημμύρα.
Πριν καλέσεις τον ασφαλιστή, βγάλε φωτογραφίες του αυτοκινήτου μέσα στο νερό, με κάτι που δείχνει το ύψος, για παράδειγμα ένα κράσπεδο ή μια πινακίδα. Κράτα την ημερομηνία και την τοποθεσία και ζήτα γραπτή εκτίμηση πριν ξεκινήσεις επισκευές. Αν κάνεις επισκευή πριν δει η εταιρεία τη ζημιά, μπορεί να δυσκολευτείς να αποδείξεις τι συνέβη.
Τι ελέγχεις μετά από διέλευση με νερό
Ακόμη και όταν το αυτοκίνητο κινείται κανονικά, λίγο νερό στα εσωτερικά του μπορεί να δείξει συμπτώματα μέρες μετά. Ο έλεγχος είναι απλός και κάνει τη διαφορά.
- Φρένα: πάτα ελαφρά μερικές φορές σε χαμηλή ταχύτητα για να στεγνώσουν τα τακάκια. Αν το πεντάλ μαλακώνει ή τραβάει, σταμάτα και κάλεσε συνεργείο.
- Λάδι κινητήρα: αν το λάδι στο ραβδί ή κάτω από το καπάκι έχει γαλακτερό χρώμα, υπάρχει νερό. Μην το αγνοήσεις.
- Φίλτρο αέρα: αν είναι βρεγμένο, αλλάξ το πριν ξεκινήσεις ξανά.
- Ηλεκτρικά: έλεγξε φώτα, καθρέφτες, παράθυρα και ταμπλό. Υγρασία μέσα στα φανάρια θέλει στέγνωμα πριν τα ξαναχρησιμοποιήσεις.
- Μπαταρία και εκκίνηση: αν το αυτοκίνητο δυσκολεύει να πάρει μπρος την επόμενη μέρα, μπορεί να υπάρχει υγρασία σε καλώδια ή επαφές.
- Χαλιά και μοκέτα: στέγνωσέ τα καλά, γιατί η υγρασία που μένει δημιουργεί μούχλα και κακοσμία.
Αν το συνεργείο κάνει έλεγχο, αλλαγή λαδιού ή φίλτρου μετά από πλημμύρα, καταγράψ' το στο ημερολόγιο συντήρησης του CarDiary, ώστε να βρίσκεις εύκολα ποιος έλεγξε τι και πότε.
Λάθη που κάνουν οι οδηγοί τις βροχερές μέρες
Τα περισσότερα προβλήματα δεν έρχονται από το βάθος του νερού αλλά από μικρές αποφάσεις. Οι πιο συνηθισμένες είναι αυτές που βλέπουν τα συνεργεία στις βροχερές μέρες.
- Περνούν δίπλα σε φορτηγό ή λεωφορείο που σηκώνει κύμα νερού. Η πρόσφυση χάνεται για λίγο, και το κύμα μπαίνει στο ψυγείο και στον θάλαμο του κινητήρα.
- Θεωρούν ότι το SUV περνάει ό,τι και να είναι. Το μεγαλύτερο ύψος βοηθάει, αλλά δεν κάνει το αυτοκίνητο αδιάβροχο ούτε το κάνει ικανό σε ρεύμα.
- Παρκάρουν σε χαμηλό σημείο δίπλα σε ρέμα ή σε κατηφόρα όπου μαζεύεται νερό. Η ζημιά μπορεί να γίνει μέσα σε λίγα λεπτά.
- Δεν ανάβουν τα φώτα διέλευσης όταν η ορατότητα πέφτει. Έτσι δεν τους βλέπουν οι άλλοι οδηγοί, ούτε εσύ βλέπεις καλά το οδόστρωμα.
Το κοινό σημείο σε όλα αυτά είναι η βιασύνη. Η απόφαση να γυρίσεις πίσω κοστίζει ελάχιστα, ενώ η διάσωση ή η επισκευή μετά από λάθος διέλευση κοστίζει πολύ περισσότερο.
Συχνές ερωτήσεις για πλημμυρισμένο δρόμο
Μπορώ να περάσω με αυτοκίνητο από 20 εκατοστά νερό;
Αν το νερό είναι στάσιμο, το αυτοκίνητο είναι ψηλό και περνάς με πολύ αργή ταχύτητα, ίσως. Αν το νερό κυλάει ή είναι λάσπη, η απάντηση είναι όχι, γιατί το ρεύμα μπορεί να σε παρασύρει χωρίς προειδοποίηση.
Το αυτοκίνητο που βρέθηκε μέσα σε πλημμύρα μπορεί να επιβιώσει;
Συχνά ναι, αν το νερό δεν μπήκε στον κινητήρα και στο κιβώτιο και δεν υπήρξε βλάβη στα ηλεκτρικά. Ο έλεγχος από συνεργείο δείχνει την πραγματική κατάσταση, και ορισμένες βλάβες φαίνονται μόνο μετά από μέρες.
Πρέπει να καλέσω συνεργείο πριν τον ασφαλιστή;
Όχι απαραίτητα, αλλά δεν πρέπει να κάνεις επισκευή πριν δει η εταιρεία τη ζημιά. Κράτα τις φωτογραφίες, την ημερομηνία και την τοποθεσία, και ζήτα γραπτή εκτίμηση.
Τι κάνω αν το αυτοκίνητο έχει μείνει μέσα σε νερό και δεν ξεκινά;
Μην προσπαθείς να το ξεκινήσεις ξανά και μην το ρυμουλκήσεις σε χαμένο δρόμο. Κάλεσε το 112 αν υπάρχει κίνδυνος για τους επιβάτες, και ζήτα ρυμουλκό ή συνεργείο για έλεγχο πριν κάνεις οτιδήποτε άλλο.
