Το πρώτο χιόνι στο Βέρμιο ή στον Πίνδο δεν έρχεται με ειδοποίηση, και ο οδηγός που δεν έχει αλυσίδες χιονιού στο πορτμπαγκάζ το μαθαίνει στον πιο απότομο ανήφορο. Το ερώτημα που πληκτρολογούν οι περισσότεροι είναι απλό: πότε οι αλυσίδες χιονιού γίνονται υποχρεωτικές στην Ελλάδα και τι πρέπει να έχω στο αυτοκίνητο. Η σύντομη απάντηση είναι ότι η υποχρέωση ισχύει όταν εκδίδεται σχετική απόφαση για τις καιρικές συνθήκες, και όχι αυτόματα για όλο τον χειμώνα.
Στις επόμενες ενότητες βλέπεις τι προβλέπει ο ΚΟΚ, τι μετράει ως αντιολισθητικό μέσο, πώς τις τοποθετείς σωστά και τι ισχύει όταν το αυτοκίνητο δεν είναι δικό σου. Τα στοιχεία για το πρόστιμο και τη διαδικασία προέρχονται από σύνοψη της ρύθμισης, γι' αυτό ελέγχεις την ισχύ της στις επίσημες ανακοινώσεις πριν ταξιδέψεις.
Πότε οι αλυσίδες χιονιού γίνονται υποχρεωτικές
Η βάση είναι το άρθρο 52 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999). Ο οδηγός πρέπει, όταν επικρατούν έντονα καιρικά φαινόμενα, να έχει στο αυτοκίνητο αντιολισθητικά μέσα και να ξέρει να τα τοποθετεί. Η συγκεκριμένη υποχρέωση για αλυσίδες στηρίζεται σε υπουργική απόφαση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Την ισχύ της υποχρέωσης ενεργοποιούν αποφάσεις των αρμόδιων αρχών, δηλαδή των Αστυνομικών Διευθύνσεων, των Διευθύνσεων Τροχαίας και της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Πολλά άρθρα γράφουν ότι η περίοδος είναι από 1η Οκτωβρίου έως τον Απρίλιο, όμως η διατύπωση του κειμένου συνδέει την υποχρέωση με τις αποφάσεις. Στην πράξη, όταν δεν υπάρχει απόφαση και ο δρόμος είναι στεγνός, δεν έχεις υποχρέωση. Όταν υπάρχει απόφαση για χιόνι ή πάγο, την έχεις, και ισχύει για όλους τους οδηγούς.
Το πρόστιμο που αναφέρεται συνήθως είναι 80 € για οδηγό χωρίς αντιολισθητικά μέσα, όταν η υποχρέωση είναι σε ισχύ. Οι ορεινοί δρόμοι με μεγάλη ανηφόρα και βόρειες πλαγιές είναι αυτοί που κλείνουν πρώτοι, οπότε εκεί η απόφαση έρχεται συνήθως πριν από τον κόσμο που ταξιδεύει.
Για να μην εξαρτάσαι από φήμες, κοίτα τρία σημεία πριν φύγεις:
- τις ανακοινώσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και της τοπικής Τροχαίας
- τον δήμο ή την περιφέρεια για κλεισίματα ορεινών δρόμων, αν ταξιδεύεις σε ορεινή περιοχή
- τη σελίδα του gov.gr για επίσημες ανακοινώσεις και αποφάσεις
Τι μετράει ως αντιολισθητικό μέσο
Η ρύθμιση δέχεται τρία βασικά μέσα. Το καθένα έχει διαφορετικό όριο και διαφορετική χρήση, οπότε διάλεξε με βάση τον δρόμο που θα πάρεις.
- Αντιολισθητικές αλυσίδες: το πιο αξιόπιστο μέσο σε χιόνι και πάγο σε ανηφόρες. Αγοράζεις αυτές που αντιστοιχούν στο μέγεθος του ελαστικού σου.
- Χιονοκουβέρτες ελαστικών: υφασμάτινα ή πλαστικά καλύμματα που τυλίγονται γύρω από το ελαστικό. Είναι εύκολες στην τοποθέτηση, αλλά φθείρονται πιο γρήγορα και δεν είναι ιδανικές για μεγάλες αποστάσεις με πολύ χιόνι.
- Χιονολάστιχα με σήμανση M+S: χειμερινά ελαστικά με το σύμβολο M+S στο πλευρικό τοίχωμα. Για να μετρήσουν ως αντιολισθητικό μέσο, πρέπει να φέρουν αυτή τη σήμανση.
Με χιονολάστιχα ελέγχεις και το βάθος του πέλματος. Οι κατασκευαστές συνιστούν συνήθως τουλάχιστον 4 mm, και ένα ελαστικό με λιγότερο πέλμα χάνει πρώτα την πρόσφυση στο νερωμένο χιόνι, πριν ακόμη φανεί το πρόβλημα στο στεγνό άσφαλτο.
Οι χιονοκουβέρτες είναι μια φθηνή λύση για τον οδηγό που ταξιδεύει σπάνια. Αν όμως η διαδρομή έχει συνεχή ανηφόρα και πυκνό χιόνι, οι αλυσίδες δίνουν καλύτερη πρόσφυση και είναι πιο ανθεκτικές.
Ποιους τροχούς καλύπτεις και τι λέει το εγχειρίδιο
Οι αλυσίδες μπαίνουν στους κινητήριους τροχούς, γιατί εκεί μεταφέρεται η έλξη. Σε αυτοκίνητο με εμπρόσθια κίνηση, όπως ένα Toyota Yaris, μπαίνουν στο μπροστινό ζεύγος. Σε αυτοκίνητο με πίσω κίνηση μπαίνουν στο πίσω ζεύγος, και σε τετρακίνητο ακολουθείς το εγχειρίδιο του κατασκευαστή.
Η σύνοψη της ρύθμισης αναφέρει ότι, όταν δεν υπάρχουν οδηγίες και έχεις ένα ζεύγος, η τοποθέτηση γίνεται στον εμπρόσθιο άξονα. Με δεύτερο ζεύγος μπαίνουν και στον οπίσθιο. Για ένα τετρακίνητο SUV, όπως το Dacia Duster με 4x4 σύστημα, δες πρώτα στο εγχειρίδιο αν ο κατασκευαστής επιτρέπει αλυσίδες και σε ποιους τροχούς, γιατί κάποια μοντέλα έχουν περιορισμούς στο διάκενο των τροχών.
Ένας οδηγός με Yaris και ελαστικά 185/60 R15, όπως γράφει το πλευρικό τοίχωμα, αγοράζει αλυσίδες για αυτό ακριβώς το μέγεθος. Το μέγεθος είναι το πρώτο που ελέγχεις, γιατί μια αλυσίδα για μεγαλύτερο ελαστικό δεν κουμπώνει σωστά και μπορεί να χτυπά στο αμορτισέρ. Τις δοκιμάζει στο γκαράζ πριν τον χειμώνα, ώστε στο χιόνι να μην ανακαλύψει ότι δεν ξέρει πώς μπαίνουν.
Πώς τοποθετείς τις αλυσίδες χιονιού σωστά, βήμα προς βήμα
Η τοποθέτηση παίρνει λίγα λεπτά όταν την έχεις κάνει μία φορά στο γκαράζ. Στο χιόνι, με κρύα χέρια και χωρίς φως, γίνεται δύσκολα, γι' αυτό η δοκιμή στο σπίτι είναι το καλύτερο μέτρο.
- Σταμάτα σε ευθεία, σε σημείο που δεν εμποδίζει την κυκλοφορία, με τα φλας ανοιχτά. Βγάλε το προειδοποιητικό τρίγωνο πριν ξεκινήσεις να δουλεύεις.
- Ξεμπέρδεψε τις αλυσίδες πάνω σε καθαρή επιφάνεια, ώστε να μη μπλέξουν ανάμεσα στους συνδέσμους.
- Τοποθέτησε την αλυσίδα κάτω από το ελαστικό και ανέβασέ τη από πάνω, έτσι ώστε να καλύπτει το πέλμα στο κέντρο.
- Κούμπωσε όλα τα άκρα και τέντωσε με τον τεντωτήρα ή τον μηχανισμό που έχει η αλυσίδα. Πρέπει να κάθονται σταθερά, χωρίς να χαλαρώνουν στο πέλμα.
- Ξεκίνα αργά, κάνε μερικές δεκάδες μέτρα και σταμάτα σε ασφαλές σημείο για να ελέγξεις και να ξανατεντώσεις. Οι αλυσίδες χαλαρώνουν μετά από λίγη κίνηση.
- Οδήγησε με ταχύτητα που ορίζει ο κατασκευαστής, συνήθως κάτω από 50 χλμ/ώρα, και βγάλε τις αλυσίδες μόλις βγεις σε καθαρό δρόμο.
Αν μια αλυσίδα σπάσει στη μέση της διαδρομής, κράτα τη ταχύτητα χαμηλά και σταμάτα όταν μπορείς. Μια ανταλλακτική αλυσίδα ή ένα ζευγάρι γάντια στο αυτοκίνητο κάνουν τη διαφορά σε μια τέτοια στιγμή.
Λάθη που κάνουν οι οδηγοί με τις αλυσίδες χιονιού
- Αγοράζουν αλυσίδες χωρίς να ελέγξουν το μέγεθος, και ανακαλύπτουν ότι δεν κουμπώνουν στο ελαστικό.
- Τις βάζουν στον λάθος άξονα, συχνά στον πίσω σε αυτοκίνητο με εμπρόσθια κίνηση, και χάνουν την έλξη που υποτίθεται ότι δίνουν.
- Οδηγούν σε στεγνό δρόμο με αλυσίδες. Φθείρονται γρήγορα, θορυβούν και μπορεί να χτυπήσουν σε μέρη του αμαξώματος.
- Τις φορούν πολύ σφιχτά ή πολύ χαλαρά. Οι σφιχτές σπάνε και οι χαλαρές πέφτουν μέσα σε λίγα χιλιόμετρα.
- Τις αφήνουν στο πορτμπαγκάζ χωρίς να τις έχουν δοκιμάσει ποτέ. Η πρώτη φορά δεν είναι η στιγμή για να μάθεις πώς κουμπώνουν.
Με το CarDiary μπορείς να καταγράφεις πότε άλλαξες ελαστικά ή αγόρασες αλυσίδες, ώστε να ξέρεις πού βρίσκονται και πότε χρειάζονται ξανά έλεγχο.
Τι ισχύει αν το αυτοκίνητο είναι ενοικιασμένο ή δανεικό
Αν νοικιάζεις αυτοκίνητο, η εταιρεία είναι υποχρεωμένη να σου δώσει αντιολισθητικά μέσα μόνο αν το ζητήσεις και αναγραφεί το αίτημα στο μισθωτήριο. Αν δεν το γράψεις, δεν έχεις αυτή την απαίτηση, και στο χιόνι μπορεί να μείνεις χωρίς. Γι' αυτό ελέγχεις το συμβόλαιο πριν φύγεις από το γραφείο, ειδικά αν σχεδιάζεις ορεινή διαδρομή.
Με δανεικό αυτοκίνητο η υποχρέωση αφορά τον οδηγό που κινείται με το όχημα. Αν σου το δανείζει φίλος, ζήτα να σου δείξει πού είναι οι αλυσίδες και πώς μπαίνουν πριν πάρεις τα κλειδιά. Ένα λεπτό εξήγηση στο σπίτι μπορεί να σου γλιτώσει μια ώρα ταλαιπωρία στον ανήφορο.
Συχνές ερωτήσεις για τις αλυσίδες χιονιού
Πρέπει να έχω αλυσίδες όλον τον χειμώνα;
Όχι αυτόματα. Η υποχρέωση ενεργοποιείται με απόφαση των αρμόδιων αρχών όταν επικρατούν χιόνι ή πάγος. Αν όμως ταξιδεύεις σε ορεινή περιοχή τον χειμώνα, άξιζει να τις έχεις μαζί σου.
Πόσο είναι το πρόστιμο αν δεν έχω αλυσίδες;
Η σύνοψη της ρύθμισης αναφέρει 80 € όταν υπάρχει σχετική απόφαση. Ελέγχεις πάντα την ισχύ της πριν ταξιδέψεις.
Τα χιονολάστιχα μετράνε ως αλυσίδες;
Μετράνε ως αντιολισθητικό μέσο όταν φέρουν σήμανση M+S, σύμφωνα με τη σύνοψη της ρύθμισης. Ελέγχεις και το βάθος του πέλματος, γιατί η σήμανση από μόνη της δεν εγγυάται καλή πρόσφυση.
Στον πίσω άξονα μπαίνουν αν έχω πίσω κίνηση;
Ναι. Οι αλυσίδες μπαίνουν στους κινητήριους τροχούς, άρα στους πίσω αν το αυτοκίνητο έχει πίσω κίνηση. Σε τετρακίνητο ακολουθείς το εγχειρίδιο του κατασκευαστή.
