Αν το παιδί σου κάθεται ακόμη στο πίσω κάθισμα χωρίς δικό του σύστημα συγκράτησης, η πρώτη ερώτηση είναι απλή: μέχρι ποιο ύψος το χρειάζεται. Το όριο που αναφέρεται πιο συχνά στην Ελλάδα είναι τα 135 εκατοστά. Κάτω από αυτό το ύψος το παιδί πρέπει να κάθεται σε κατάλληλο παιδικό κάθισμα ή ανυψωτικό, ενώ πάνω από αυτό μπορεί να χρησιμοποιεί τη ζώνη του ενήλικα, πάντα στο πίσω κάθισμα.
Η απάντηση όμως δεν τελειώνει εκεί. Πρέπει να ξέρεις ποιο κάθισμα αγοράζεις, πού το τοποθετείς και τι ελέγχεις αν το παίρνεις μεταχειρισμένο. Ακολουθεί η σειρά που ακολουθεί κάθε οικογένεια πριν από το πρώτο ταξίδι.
Μέχρι ποιο ύψος ισχύει η υποχρέωση
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999, όπως ισχύει) απαιτεί τα μικρά παιδιά να μεταφέρονται με κατάλληλο σύστημα συγκράτησης. Οι πηγές δεν διατυπώνουν το κριτήριο με τον ίδιο τρόπο: άλλες αναφέρουν το ύψος των 135 εκατοστών και άλλες την ηλικία των 12 ετών. Όταν η ηλικία και το ύψος δεν συμπίπτουν, κράτα το αυστηρότερο κριτήριο και έλεγξε το κείμενο του νόμου στο ΦΕΚ ή στο gov.gr.
Μέτρα το ύψος με το παιδί όρθιο, χωρίς παπούτσια, με την πλάτη στον τοίχο και το κεφάλι ίσιο. Κάνε τη μέτρηση κάθε φθινόπωρο, γιατί στα μικρά παιδιά το ύψος αλλάζει γρήγορα. Το κάθισμα που ήταν σωστό πέρυσι μπορεί να μην είναι σωστό σήμερα.
Πότε αρκεί η ζώνη του ενήλικα
Η ζώνη του ενήλικα δουλεύει σωστά μόνο όταν η ζώνη ώμου βρίσκεται στη μέση του ώμου και όχι στον λαιμό, και η ζώνη της μέσης κάθεται χαμηλά στους μηρούς και όχι στην κοιλιά. Το παιδί πρέπει να κάθεται με την πλάτη ακουμπισμένη στο κάθισμα και τα γόνατα να λυγίζουν στην άκρη του καθίσματος. Αν τα πόδια κρέμονται, το παιδί γλιστράει μπροστά και η ζώνη πέφτει σε λάθος θέση.
Αν η ζώνη περνά από τον λαιμό ή το παιδί πρέπει να σκύψει για να τη φορέσει, χρειάζεται ακόμη ανυψωτικό κάθισμα. Ένα ανυψωτικό με ψηλή πλάτη και οδηγό για τη ζώνη ώμου είναι συχνά η καλύτερη λύση για τα μεγαλύτερα παιδιά, γιατί κρατά τη ζώνη στη σωστή θέση. Το ανυψωτικό χωρίς πλάτη έχει νόημα μόνο όταν το αυτοκίνητο έχει υποστήριξη κεφαλής στη θέση του παιδιού.
Ποιο κάθισμα παίρνω για το ύψος του παιδιού
Τα παιδικά καθίσματα πιστοποιούνται κυρίως με δύο πρότυπα. Το ECE R129 επιλέγει το κάθισμα με βάση το ύψος του παιδιού και είναι το πιο σύγχρονο πρότυπο. Το παλαιότερο ECE R44 κατατάσσει τα καθίσματα σε ομάδες με βάση το βάρος: ομάδα 0 για έως περίπου 13 κιλά, ομάδα I για περίπου 9 έως 18 κιλά, ομάδα II για περίπου 15 έως 25 κιλά και ομάδα III για περίπου 22 έως 36 κιλά. Τα όρια είναι ενδεικτικά, οπότε ισχύει ό,τι γράφει ο κατασκευαστής.
Πριν από την αγορά κάνε τρία πράγματα.
- Διάβασε την ετικέτα πιστοποίησης πάνω στο κάθισμα και βεβαιώσου ότι αναφέρει ECE R129 ή ECE R44.
- Έλεγξε αν το κάθισμα στερεώνεται με ISOFIX ή με τη ζώνη του αυτοκινήτου, και αν το αυτοκίνητό σου έχει σημεία ISOFIX στη θέση όπου θα καθίσει το παιδί.
- Δοκίμασε το κάθισμα στο αυτοκίνητό σου, με το παιδί μαζί αν γίνεται, και τράβηξε το κάθισμα για να δεις αν μένει σταθερό.
Πού κάθεται το παιδί και τι κάνει ο αερόσακος
Η πίσω θέση είναι η ασφαλέστερη για παιδί. Η εξωτερική πίσω θέση βολεύει για το ανέβασμα και το κατέβασμα, ενώ η κεντρική θέση είναι κατάλληλη μόνο αν το κάθισμα στερεώνεται σωστά εκεί. Το κάθισμα με φορά προς τα πίσω δεν μπαίνει ποτέ μπροστά όταν ο αερόσακος συνοδηγού είναι ενεργός, γιατί ο αερόσακος ανοίγει με δύναμη προς το κάθισμα.
Αν ένα μεγαλύτερο παιδί πρέπει να καθίσει μπροστά, μετακίνησε το κάθισμα του συνοδηγού όσο πιο πίσω γίνεται και έλεγξε στο εγχειρίδιο του αυτοκινήτου αν ο αερόσακος μπορεί να απενεργοποιηθεί. Η διαδικασία αλλάζει ανά μάρκα και μοντέλο. Μην υποθέτεις ότι είναι απενεργοποιημένος χωρίς να δεις την ένδειξη στο ταμπλό.
Τι ελέγχεις σε μεταχειρισμένο παιδικό κάθισμα
Ένα κάθισμα από φίλο ή από αγγελία μπορεί να είναι σε καλή κατάσταση, αλλά υπάρχουν τρία σημεία που δεν παρακάμπτονται.
- Η ημερομηνία κατασκευής και η διάρκεια ζωής. Πολλοί κατασκευαστές δίνουν διάρκεια ζωής περίπου 6 έως 10 χρόνια από την ημερομηνία κατασκευής, και η σωστή τιμή γράφεται στην ετικέτα ή στο εγχειρίδιο.
- Το ιστορικό ατυχήματος. Μετά από σοβαρό τροχαίο το κάθισμα αντικαθίσταται, ακόμη κι αν δεν φαίνεται ζημιά, γιατί το πλαστικό και οι ιμάντες μπορεί να έχουν χάσει αντοχή.
- Η πλήρης συσκευασία και το εγχειρίδιο. Χωρίς εγχειρίδιο δεν ξέρεις αν το κάθισμα είναι σωστά συναρμολογημένο στο αυτοκίνητό σου.
Δες και τα υπόλοιπα πριν το δεχτείς: ρωγμές στο πλαστικό, ιμάντες με φθορά, σπασμένες κλειδαριές, λείπουν εξαρτήματα ή έχει γίνει επισκευή με ταινία. Αν υπάρχει έστω ένα από αυτά, το κάθισμα δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί.
Η ημερομηνία λήξης είναι το σημείο που ξεχνιέται πιο εύκολα, γιατί το κάθισμα μένει στο γκαράζ μέχρι να χρειαστεί. Καταχώρισέ την στο ψηφιακό ημερολόγιο κόστους και προθεσμιών του CarDiary, ώστε να τη βλέπεις μαζί με τις υπόλοιπες προθεσμίες του αυτοκινήτου.
Λάθη που βλέπεις συχνά στους δρόμους
Τα λάθη αυτά δεν είναι σπάνια, και το καθένα διορθώνεται εύκολα.
- Χοντρό χειμωνιάτικο μπουφάν κάτω από τη ζώνη, που χαλαρώνει τη ζώνη πάνω στο σώμα. Βγάλε το μπουφάν πριν το δέσιμο και σκέπασε το παιδί με κουβέρτα από πάνω.
- Ανυψωτικό χωρίς πλάτη σε αυτοκίνητο χωρίς υποστήριξη κεφαλής, όπου η ζώνη πέφτει στον λαιμό του παιδιού.
- Κάθισμα με φορά προς τα πίσω στη μπροστινή θέση, με ενεργό αερόσακο.
- Ζώνη που περνά πίσω από την πλάτη ή κάτω από το μπράτσο, επειδή το παιδί έχει στρίψει ή έχει βγάλει τον ώμο από τη ζώνη.
- Κάθισμα που μεταφέρεται από αυτοκίνητο σε αυτοκίνητο χωρίς να ξαναστερεωθεί σωστά στη βάση του.
Ο συχνότερος λόγος για αυτά είναι η βιασύνη πριν το ταξίδι. Αν η ζώνη δεν κάθεται σωστά, σταμάτα, ξεκούμπωσε και ξαναδέσε. Τρία λεπτά στο παρκινγκ αξίζουν περισσότερο από όσο κερδίζεις με την ταχύτητα στον δρόμο.
Ένα ταξίδι από την Πάτρα που έγινε σωστά
Μια οικογένεια από την Πάτρα ετοίμασε ταξίδι προς τα Καλάβρυτα τον Νοέμβριο. Το παιδί ήταν τεσσάρων ετών, με ύψος 105 εκατοστά, και στο γκαράζ υπήρχε ένα παλιό κάθισμα χωρίς εγχειρίδιο. Ο γονιός διάβασε την ετικέτα και βρήκε ότι η κατασκευή ήταν πολλά χρόνια πίσω και η λήξη είχε περάσει.
Αντί να το χρησιμοποιήσει, ο γονιός πήρε κάθισμα με πιστοποίηση ECE R129 που ταίριαζε στο ύψος του παιδιού. Το στερέωσε στην πίσω θέση με τη ζώνη του αυτοκινήτου και τράβηξε το κάθισμα με το χέρι για να δει αν κουνιέται. Δεν κουνιόταν, και αυτό ήταν το σημάδι ότι η στερέωση ήταν σωστή. Το παλιό κάθισμα πήγε στην ανακύκλωση πριν φύγουν.
Συχνές ερωτήσεις για το παιδικό κάθισμα
Μπορεί το παιδί να κάθεται στη θέση του συνοδηγού;
Η πίσω θέση είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Αν το παιδί πρέπει να καθίσει μπροστά, ο αερόσακος συνοδηγού πρέπει να είναι απενεργοποιημένος, σύμφωνα με το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου.
Χρειάζεται κάθισμα και σε ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο;
Ο κανόνας ισχύει για κάθε όχημα που οδηγείς. Σε ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο ζήτα κάθισμα πριν φύγεις ή φέρε το δικό σου, γιατί δεν θα βρεις πάντα σωστό κάθισμα σε αυτοκίνητο που δεν γνωρίζεις.
Πόσο διαρκεί ένα παιδικό κάθισμα;
Οι κατασκευαστές αναφέρουν συνήθως διάρκεια ζωής από την ημερομηνία κατασκευής, συχνά 6 έως 10 χρόνια. Η ακριβής ημερομηνία βρίσκεται στην ετικέτα του καθίσματος ή στο εγχειρίδιο.
Τι γίνεται αν το κάθισμα έχει πέσει σε τροχαίο;
Αντικαθίσταται, ακόμη κι αν φαίνεται άθικτο, γιατί τα υλικά απορροφούν ενέργεια και χάνουν αντοχή. Ρώτα τον κατασκευαστή ή το κατάστημα για τη σωστή διαδικασία αντικατάστασης.
