Ο κωδικοποιημένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025, ΦΕΚ 100/Α/13-6-2025) αντικατέστησε τον παλιό ν. 2696/1999 και από τον Σεπτέμβριο του 2025 εφαρμόζεται πλήρως το κλιμακωτό ποινολόγιο για παραβάσεις που μέχρι τότε «γράφονταν» συχνά χωρίς να αλλάζει συμπεριφορά: κινητό στο τιμόνι, αλκοόλ, κόκκινο φανάρι, ταχύτητα. Για όποιον κινείται καθημερινά με αυτοκίνητο, το ζήτημα δεν είναι μόνο το πρόστιμο — είναι αν το όχημα μένει στο χώρο ακινητοποίησης, αν αφαιρούνται πινακίδες και άδεια, και πότε επιτρέπεται ξανά η οδήγηση.
Τι άλλαξε στην καθημερινή κίνηση
Ο νέος Κ.Ο.Κ. ομαδοποιεί παραβάσεις σε κατηγορίες με υποτροπή: η δεύτερη και τρίτη φορά μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο δεν «σβήνει» την πρώτη, αλλά οδηγεί σε πολλαπλάσια πρόστιμα και μακρύτερη αφαίρεση άδειας. Παράλληλα προβλέπεται έλεγχος με σταθερές και κινητές κάμερες και αποστολή κυρώσεων μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του κράτους (gov.gr), ώστε η παράβαση να μην εξαρτάται μόνο από στιγμιαίο έλεγχο στο δρόμο.
Στην Αττική, τις πρώτες ημέρες εφαρμογής, η Ελληνική Αστυνομία ανακοίνωσε χιλιάδες ελέγχους, εκατοντάδες ακινητοποιήσεις και αφαιρέσεις αδειών — σήμα ότι οι έλεγχοι για αλκοόλ και κινητό δεν περιορίζονται σε «γραμμή» αλλά σε εξόδους και κεντρικούς άξονες.
Κινητό τηλέφωνο: τι επιτρέπεται χωρίς χέρι στο κινητό
Η χρήση κινητού κατά την οδήγηση — ακόμη κι αν δεν προκληθεί ατύχημα — συνεχίζει να θεωρείται από τις πιο επικίνδυνες παραβάσεις, με αφαίρεση άδειας ήδη από την πρώτη φορά. Ο νέος κώδικας διαχωρίζει όμως και τι επιτρέπεται: hands-free μέσω Bluetooth ή ενσωματωμένου συστήματος, χωρίς να κρατάτε ή να χειρίζεστε τη συσκευή, παραμένει νόμιμη λύση για κλήσεις και πλοήγηση.
- Απαγορεύεται το κράτημα, το ξεκλείδωμα, η πληκτρολόγηση, η αποστολή μηνύματος ή η χρήση social media ενώ κινείται το όχημα, ακόμη και σε «κόπωση» ή φανάρι.
- Επιτρέπεται η φωνητική εντολή ή το σύστημα hands-free, με το κινητό σε θήκη ή βάση και χωρίς να στρέφετε το βλέμμα από τον δρόμο.
- Σε τροχαίο, η διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο καταγραφών χρήσης τηλεφώνου — άλλος λόγος να μην «ρίχνετε γρήγορα» το κινητό μετά από σύγκρουση.
Για την πρώτη παράβαση χωρίς ατύχημα, το ποινολόγιο που δημοσιεύτηκε στην έναρξη εφαρμογής ορίζει πρόστιμο 350 € και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες· η πρώτη υποτροπή φτάνει 1.000 € και 180 ημέρες, η δεύτερη 2.000 € και ένα έτος. Αν προκληθεί ατύχημα, οι κυρώσεις ανεβαίνουν ακόμη πιο απότομα.
Αλκοόλ στο τιμόνι: όρια και τι σημαίνουν για το αυτοκίνητο
Οι έλεγχοι γίνονται με αλκοτέστ (εκπνεόμενος αέρας) ή, όπου προβλέπεται, με αιμοληψία. Το άρθρο 46 του ν. 5209/2025 (όπως αναδίδεται στο TaxHeaven) κλιμακώνει πρόστιμα, αφαίρεση άδειας, αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας και σε υψηλές συγκεντρώσεις ακινητοποίηση του οχήματος.
- 0,50–0,80 g/l στο αίμα: από 350 € και αφαίρεση άδειας 30 ημέρες (ανάλογα με τη διατύπωση της παράβασης).
- Πάνω από 0,80 έως 1,10 g/l: 700 € και αφαίρεση άδειας 90 ημέρες.
- Πάνω από 1,10 g/l: 1.200 €, αφαίρεση άδειας και στοιχείων κυκλοφορίας για 180 ημέρες, ακινητοποίηση και ποινικές συνέπειες που μπορεί να φτάσουν σε φυλάκιση.
Μία «μικρή» μπύρα πριν το δείπνο δεν μετριέται με αίσθηση: το όριο για τους περισσότερους οδηγούς παραμένει χαμηλό, και η υποτροπή εντός ετών διπλασιάζει το οικονομικό και διοικητικό κόστος. Αν το αυτοκίνητο ακινητοποιηθεί, η επιστροφή του δεν είναι θέμα ημερών — χρειάζονται εξόφληση κυρώσεων, πιθανή ρύθμιση στοιχείων και έλεγχος ότι δεν οδηγείτε με ληγμένη άδεια.
Ακινητοποίηση, πινακίδες και πότε ξαναβγαίνετε στον δρόμο
Σε σοβαρές παραβάσεις (αλκοόλ, επαναλαμβανόμενο κινητό, κόκκινο με κίνδυνο) η αστυνομία μπορεί να αφαιρέσει επί τόπου άδεια, άδεια κυκλοφορίας και πινακίδες και να μεταφέρει το όχημα με γερανό. Το αυτοκίνητο μένει σε χώρο ακινητοποίησης μέχρι να εκδοθούν οι σχετικές αποφάσεις και να πληρωθούν τα πρόστιμα· χωρίς πινακίδες, η κίνηση θεωρείται παράνομη ακόμη κι αν «το αμάξι είναι δικό σας».
Πριν πάρετε ξανά το κλειδί, ελέγξτε τρία πράγματα που ο νέος Κ.Ο.Κ. δεν σας θυμίζει: ότι η άδεια οδήγησης έχει επιστραφεί ή ανανεωθεί νόμιμα, ότι η ασφάλεια καλύπει την ημερομηνία κίνησης, και ότι το όχημα δεν έχει λήξει στο ΚΤΕΟ — ιδίως αν έμεινε μήνες ακινητοποιημένο. Μπορείτε να δείτε την επόμενη προθεσμία ΚΤΕΟ στον υπολογισμό ΚΤΕΟ του CarDiary πριν το πρώτο δοκιμαστικό δρομολόγιο.
Πρόστιμα στο gov.gr και τι κάνετε όταν φτάνει ειδοποίηση
Με την ενεργοποίηση ψηφιακών καμερών, πολλές παραβάσεις (ταχύτητα, κόκκινο, ζώνη όπου καταγράφεται) θα καταλήγουν σε ηλεκτρονική κλήση πληρωμής στο gov.gr, χωρίς να σας σταματήσει περιπολικό. Η πληρωμή εντός προθεσμίας μειώνει συνήθως το ποσό· η αγνόηση όμως δεν ακυρώνει την παράβαση και μπορεί να οδηγήσει σε προσαύξηση ή σε δέσμευση άδειας αν συσσωρευτούν οφειλές.
- Συνδεθείτε στο gov.gr με τους κωδικούς Taxisnet και ελέγξτε ενότητες κυρώσεων/οχημάτων.
- Αντιδικίστε μόνο με στοιχεία (φωτογραφία, πινακίδα, ημερομηνία)· λάθος πινακίδα σε κοινόχρηστο parking συμβαίνει.
- Μην οδηγείτε με αναστολή άδειας επειδή «δεν προλάβατε να πληρώσετε» — η αναστολή είναι ξεχωριστό θέμα από το πρόστιμο.
Αν η άδεια επιστρέφει μετά από μήνες αφαίρεσης, στο CarDiary μπορείτε να καταγράφετε προθεσμίες εγγράφων και υπενθυμίσεις ώστε, πριν ξαναβάλετε μπροστά πινακίδες, να έχετε ελέγξει ΚΤΕΟ, ασφάλεια και τυχόν δεσμεύσεις από παλιές κλήσεις — χωρίς να βασίζεστε στη μνήμη του τηλεφώνου.
Συμπεριφορά που μειώνει τον κίνδυνο ακινητοποίησης
Ο νέος Κ.Ο.Κ. στοχεύει κυρίως συμπεριφορές που ήδη γνωρίζετε ως επικίνδυνες· η διαφορά είναι ότι το κράτος τις αντιμετωπίζει ως επαναλαμβανόμενο ρίσκο, όχι ως μεμονωμένο λάθος. Για καθημερινή κίνηση στην πόλη: ρυθμίστε πλοήγηση πριν κινηθείτε, βάλτε το κινητό σε «μην ενοχλείτε», μην απαντάτε σε μηνύματα σε φανάρι, και για αλκοόλ χρησιμοποιήστε ταξί ή ride-hailing αντί να «δοκιμάσετε» το όριο — το κόστος μιας βραδινής μετακίνησης είναι πάντα μικρότερο από ακινητοποίηση και αφαίρεση πινακίδων.
Περισσότερα εργαλεία για οχήματα και προθεσμίες βρίσκονται στη σελίδα εργαλείων CarDiary — ψηφιακό ημερολόγιο κόστους και εγγράφων, όχι δημόσιο μητρώο ή φορολογική υπηρεσία.