Η εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη Θεσσαλία δεν αφορά μόνο τα κοπάδια. Απευθείας επηρεάζει και τα οχήματα που κινούν ζώα, ζωοτροφές, γάλα και εξοπλισμό στις κτηνοτροφικές μονάδες — από το αγροτικό 4×4 μέχρι το επαγγελματικό φορτηγό ζώων. Με πάνω από 260.000 ζώα που έχουν θανατωθεί και 1.100 εκμεταλλεύσεις που έκλεισαν, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στις 19 Σεπτεμβρίου 2025, οι περιορισμοί κίνησης και οι υποχρεώσεις απολύμανσης μετατρέπουν το αυτοκίνητο από εργαλείο εργασίας σε σταθερό λειτουργικό κόστος, ακόμη κι όταν η μεταφορά ζώων σταματά.
Ποια οχήματα μπαίνουν στο επίκεντρο
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας ζητά καθημερινή απολύμανση για πέντε κατηγορίες: βυτία γάλακτος, φορτηγά ζώντων ζώων, οχήματα ζωοτροφών, αγροκτηνοτροφικά οχήματα ιδιωτικής χρήσης και αυτοκίνητα συντήρησης εξοπλισμού. Παράλληλα, με εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ (340367/2025) ισχύει καθολική απαγόρευση μετακινήσεων αιγοπροβάτων εντός ζωνών προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένων ζωνών στη Θεσσαλία, ενώ η Περιφερειακή Διεύθυνση Κτηνιατρικής Θεσσαλίας (απόφαση 12/09/2025) επεκτείνει τους περιορισμούς σε συγκεκριμένες περιοχές. Για τον κτηνοτρόφο που κινείται με Mitsubishi L200, Toyota Hilux ή παλαιότερο ΦΙΧ αγροτικό, αυτό σημαίνει επιπλέον χιλιόμετρα, αναμονή σε απολυμαντικούς σταθμούς και απαγόρευση φορτίου ζώων σε πολλές διαδρομές.
Απολύμανση: χρόνος, διαδρομές και καύσιμα
Οι απολυμαντικοί σταθμοί στη Θεσσαλία λειτουργούν Δευτέρα–Παρασκευή, 06:00–11:00, σε σημεία όπως η επαρχιακή οδός Ροδιάς–Συκαμινέας, η εθνική Τυρνάβου–Ελασσόνας και η οδός πριν τα σφαγεία Ελασσόνας. Μετά την απολύμανση χορηγείται «Βεβαίωση Απολύμανσης» που πρέπει να φέρεται στο όχημα και να επιδεικνύεται στις μονάδες. Αν ένα αγροτικό diesel καταναλώνει 11 λίτρα/100 χλμ. και η ημερήσια διαδρομή (βοσκότοπος, ζωοτροφές, απολυμαντικός σταθμός) φτάνει τα 90 χλμ., το κόστος καυσίμου με μέση τιμή πετρελαίου 1,545 €/λίτρο στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025 (Υπουργείο Ανάπτυξης, fuelprices.gr) ανέρχεται σε περίπου 15,30 € την ημέρα, δηλαδή πάνω από 330 € τον μήνα μόνο για καύσιμα — χωρίς ελαστικά, service ή ασφάλιση. Τα επιπλέον χιλιόμετρα προς τους σταθμούς απολύμανσης, που μπορεί να προσθέτουν 10–20 χλμ. ανά εργάσιμη, αυξάνουν το κόστος κατά 2–4 € ημερησίως για ένα pick-up.
Όταν σταματά η εμπορική μεταφορά ζώων
Για επαγγελματικά φορτηγά άνω των 3,5 τόνων που μεταφέρουν ζώντα ζώα, η απαγόρευση κίνησης σημαίνει μηδενικά έσοδα αλλά συνεχιζόμενα fixed costs: ασφάλιση, ΚΤΕΟ, τέλη κυκλοφορίας και δόσεις leasing. Ένα φορτηγό ζώων 18–24 τόνων με κατανάλωση 28 λίτρα/100 χλμ. και 250 χλμ. εβδομαδιαίας κίνησης (για ζωοτροφές χωρίς ζώα) κοστίζει περίπου 108 €/εβδομάδα σε πετρέλαιο. Όταν η μεταφορά ζώων ανασταλεί πλήρως, το ίδιο όχημα συνεχίζει να «κοστίζει» 150–400 €/μήνα σε τέλη, ασφάλιση και τεχνική επιμέλεια, χωρίς δυνατότητα αποπληρωμής από μεταφορικά. Για εμπορική δραστηριότητα άνω των 65 χλμ. απαιτείται άδεια μεταφορέα ζώων τύπου I ή II μέσω του mitos.gov.gr, μαζί με πιστοποιητικό καταλληλότητας οχήματος βάσει Καν. (ΕΚ) 1/2005 — έγγραφα που παραμένουν σε ισχύ και κατά τη διάρκεια της κρίσης.
ΦΙΧ αγροτικά, ΚΤΕΟ και φορολογία
Τα φορτηγά ιδιωτικής χρήσης αγροτικά (ΦΙΧ) με ΜΑΜΦΟ έως 2.500 kg χορηγούνται σε αγρότες με εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα, σύμφωνα με τη διαδικασία του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών, αλλά απαγορεύεται η είσπραξη κομίστρου. Τα ΦΙΧ άνω των 3,5 τόνων υπόκεινται σε περιοδικό τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ κάθε 2 χρόνια. Τα τέλη κυκλοφορίας υπολογίζονται με βάση τους εκπομπές CO₂ και την αξία του οχήματος· για ένα 10ετές pick-up 2.000 κ.ε. στην κατηγορία N1, το ετήσιο τέλος κυκλοφορίας κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 200 και 450 €, ανάλογα με τα gr/km — ποσό που δεν μειώνεται επειδή το όχημα μένει ακινητοποιημένο λόγω απαγόρευσης μεταφοράς ζώων.
Διαδρομές, διόδια και λειτουργικό κόστος σε αγροτικές περιοχές
Οι κτηνοτρόφοι στη Θεσσαλία συχνά καλύπτουν Λάρισα–Τύρναβο–Ελασσόνα, Κιλελέρ–Φάρσαλα ή Καρδίτσα–Δομοκό. Μια εβδομαδιαία διαδρομή 400 χλμ. με diesel 1,545 €/λίτρο και κατανάλωση 12 λίτρα/100 χλμ. κοστίζει περίπου 74 € σε καύσιμα. Αν προστεθούν διόδια στον Αυτοκινητόδρομο Α1 (τμήμα Θεσσαλίας), το κόστος ανεβαίνει 15–25 € ανά διαδρομή, ανάλογα με την κατηγορία οχήματος· μπορείτε να εκτιμήσετε συνολικά έξοδα διαδρομής στο εργαλείο κόστους διαδρομής, διοδίων και καυσίμων του CarDiary. Για βυτία γάλακτος που εξακολουθούν να κινούνται, η ημερήσια απολύμανση 06:00–11:00 σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να προγραμματίζει τη συλλογή πριν τις 11:00 ή να επαναλαμβάνει τη διαδρομή την επόμενη μέρα — άρα χάνει χρόνο παραγωγής και αυξάνει τα χιλιόμετρα χωρίς επιπλέον γάλα.
Τι μπορεί να κάνει ο οδηγός σήμερα
Κρατάει καθημερινά τη βεβαίωση απολύμανσης στο όχημα και ελέγχει αν η διαδρομή περνά από επιτρεπόμενη ζώνη.
Καταγράφει χιλιόμετρα και καύσιμα ανά εβδομάδα, ώστε να φαίνεται το πραγματικό κόστος της κρίσης — το CarDiary λειτουργεί ως ψηφιακό ημερολόγιο εξόδων και χιλιομέτρων για κάθε όχημα, χωρίς να αντικαθιστά κυβερνητικά μητρώα.
Ελέγχει εγκαίρως ΚΤΕΟ, ασφάλιση και αναλογικά τέλη κυκλοφορίας για μήνες που το φορτηγό δεν εκμεταλλεύεται πλήρως.
Για μεταφορά ζώων μετά την άρση περιορισμών, επιβεβαιώνει άδεια μεταφορέα και πιστοποιητικό καταλληλότητας πριν φορτώσει.
Η ευλογιά στη Θεσσαλία θα περάσει, αλλά το κόστος κίνησης των κτηνοτροφικών οχημάτων — απολύμανση, καύσιμα, αδράνεια, έγγραφα — είναι ήδη μετρήσιμο. Όσοι κινούνται καθημερινά με pick-up ή φορτηγό ζώων στην περιοχή, καλό είναι να το αντιμετωπίζουν σαν λειτουργικό κόστος παραγωγής, όχι σαν «έξοδο αυτοκινήτου» που μπορεί να αγνοηθεί.