Όταν μια πλατφόρμα μετακίνησης ανακοινώνει αυτόνομη οδήγηση, ο οδηγός που κυκλοφορεί στην Αττική θέλει πρώτα να μάθει κάτι απλό: θα αλλάξει κάτι στο δικό του αυτοκίνητο; Η Bolt ανακοίνωσε συνεργασία με τη Lucid και με την τεχνολογία NVIDIA Alpamayo για να φέρει αυτόνομη οδήγηση στην Ευρώπη. Η σύντομη απάντηση είναι ότι η ανακοίνωση δεν δίνει σήμερα σύστημα που μπορεί να οδηγήσει το ιδιωτικό σας ΙΧ στον Κηφισό. Δείχνει όμως την κατεύθυνση, και αξίζει να την καταλάβετε πριν βρεθείτε δίπλα σε όχημα που λέει ότι οδηγεί μόνο του.
Το ερώτημα που πληκτρολογούν πολλοί οδηγοί στην Ελλάδα είναι τι ακριβώς σημαίνει αυτόνομη οδήγηση, πότε φτάνει εδώ και τι πρέπει να κάνει ο ίδιος. Οι επόμενες ενότητες απαντούν σε αυτό με βάση την ανακοίνωση και με ό,τι ισχύει για τον οδηγό στην Ελλάδα.
Τι ανακοίνωσαν η Bolt, η Lucid και η NVIDIA
Η ανακοίνωση περιγράφει συνεργασία της Bolt με τη Lucid, την αμερικανική κατασκευάστρια ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η Lucid θεωρεί ότι η αρχιτεκτονική των οχημάτων της δίνει την κατάλληλη βάση για να ενσωματωθεί το NVIDIA Alpamayo στην πλατφόρμα αστικής κινητικότητας της Bolt. Με άλλα λόγια, το λογισμικό οδήγησης της NVIDIA προορίζεται για αυτοκίνητα που έχουν ήδη σχεδιαστεί για ηλεκτρονικά συστήματα υψηλών απαιτήσεων.
Η ίδια ανακοίνωση μιλά για έναρξη συλλογής δεδομένων μέσα στο επόμενο έτος, ως πρώτο βήμα για αυτόνομες μετακινήσεις στην Ευρώπη με λειτουργίες που ορίζονται από λογισμικό και με δυνατότητα κλιμάκωσης. Δεν αναφέρει ημερομηνία λειτουργίας για την Ελλάδα ούτε συγκεκριμένο επίπεδο αυτονομίας. Αυτό έχει σημασία, γιατί ο όρος «αυτόνομο» καλύπτει πολύ διαφορετικές δυνατότητες, και τα επόμενα βήματα της εταιρείας θα δείξουν πού ακριβώς θα λειτουργήσει.
Τι σημαίνει αυτόνομη οδήγηση: τα επίπεδα που πρέπει να ξέρετε
Η διεθνής κλίμακα SAE έχει έξι επίπεδα, από το 0 έως το 5, και χρησιμοποιείται ευρέως από κατασκευαστές και ρυθμιστικές αρχές. Τα επίπεδα 0 έως 2 αφορούν συστήματα που βοηθούν τον οδηγό, ενώ ο άνθρωπος παραμένει υπεύθυνος για το τιμόνι, τα πεντάλ και την παρακολούθηση του δρόμου. Τα επίπεδα 3 έως 5 αναλαμβάνουν περισσότερα καθήκοντα, με διαφορετικές προϋποθέσεις για το πότε και πού ισχύουν.
- Επίπεδο 0 έως 2: ο οδηγός ελέγχει το αυτοκίνητο, ακόμη κι όταν ενεργοποιούνται το προσαρμοστικό σύστημα διατήρησης ταχύτητας ή η διατήρηση λωρίδας.
- Επίπεδο 3: το σύστημα οδηγεί υπό καθορισμένες συνθήκες, αλλά ο οδηγός πρέπει να είναι έτοιμος να αναλάβει όταν το ζητήσει.
- Επίπεδο 4: το όχημα οδηγεί χωρίς άνθρωπο μέσα σε καθορισμένη περιοχή ή δρομολόγιο, όπως ένα ταξί σε συγκεκριμένη ζώνη της πόλης.
- Επίπεδο 5: οδήγηση σε κάθε δρόμο και κάθε καιρό, κάτι που δεν έχει ακόμη εμφανιστεί σε κανονική κυκλοφορία.
Η ανακοίνωση της Bolt δεν λέει σε ποιο επίπεδο κινείται. Όταν διαβάζετε για «αυτόνομη οδήγηση» σε άρθρο ή διαφήμιση, ρωτήστε πρώτα σε ποια περιοχή λειτουργεί, αν υπάρχει άνθρωπος στη θέση του οδηγού και τι κάνει το σύστημα όταν κάτι δεν πάει καλά.
Γιατί η συλλογή δεδομένων είναι το πιο ουσιαστικό σημείο
Η πραγματική είδηση της ανακοίνωσης είναι η συλλογή δεδομένων οδήγησης. Ένα σύστημα που μαθαίνει από πραγματική κίνηση χρειάζεται καταγεγραμμένα σενάρια: προσπέρασμα σε δρόμο με μεγάλη ταχύτητα, διασταύρωση χωρίς φωτεινό σηματοδότη, μοτοσικλέτα που κινείται ανάμεσα στις λωρίδες, βροχή που θολώνει την κάμερα. Όσο πιο πολλά και ποικίλα είναι τα σενάρια, τόσο πιο αξιόπιστα μπορεί να γίνει το λογισμικό.
Για έναν οδηγό που δουλεύει με ταξί ή μεταφορές μέσω πλατφόρμας, αυτό σημαίνει ότι τα αυτοκίνητα του στόλου μπορεί να γίνουν μέρος ενός δικτύου καταγραφής. Αν η πλατφόρμα δραστηριοποιηθεί στην Ελλάδα, πρέπει να ελέγξετε γραπτώς τι συμφωνείτε για την καταγραφή και τη χρήση δεδομένων από κάμερες και αισθητήρες. Η ανακοίνωση δεν ορίζει τίποτα τέτοιο για την ελληνική αγορά, οπότε οι όροι της σύμβασης είναι το μόνο αξιόπιστο σημείο αναφοράς.
Τι δεν αλλάζει σήμερα για όποιον οδηγεί ιδιωτικό ΙΧ
Η είδηση δεν αλλάζει τις υποχρεώσεις του οδηγού στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Όποιος έχει ενεργό σύστημα υποβοήθησης οφείλει να κρατά τον έλεγχο, να τηρεί τα όρια ταχύτητας και να μην χρησιμοποιεί το κινητό. Η ευθύνη για την οδήγηση δεν μεταφέρεται αυτόματα στον κατασκευαστή, εκτός αν το ζήτημα είναι βλάβη ή κατασκευαστικό ελάττωμα.
Για τη νομική εικόνα, η πρώτη πηγή είναι οι επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου Μεταφορών και οι διατάξεις που δημοσιεύονται στο gov.gr. Αν σε κάποιο ατύχημα εμπλακεί σύστημα υποβοήθησης, το πρώτο βήμα είναι να ενημερώσετε την ασφαλιστική σας εταιρεία και να καταγράψετε την ώρα, τις συνθήκες του δρόμου και το τι έδειχνε η οθόνη του αυτοκινήτου.
Τι ελέγχει σήμερα ο οδηγός με σύστημα υποβοήθησης
Ακόμη κι αν η αυτόνομη οδήγηση της Bolt δεν φτάσει σύντομα στην Ελλάδα, πολλά αυτοκίνητα που κυκλοφορούν εδώ έχουν ήδη προσαρμοστικό σύστημα διατήρησης ταχύτητας και διατήρηση λωρίδας. Τα παρακάτω βήματα αφορούν αυτά τα συστήματα και μπορείτε να τα κάνετε σε μία μόνο βδομάδα.
- Διαβάστε στο εγχειρίδιο ποιο επίπεδο υποβοήθησης έχει το αυτοκίνητό σας και σε ποιες ταχύτητες λειτουργεί.
- Καθαρίστε τον αισθητήρα ραντάρ στο μπροστινό μέρος και την κάμερα πίσω από το παρμπρίζ, ειδικά μετά από βροχή, λάσπη ή σκόνη.
- Ρωτήστε το συνεργείο αν γίνονται ενημερώσεις λογισμικού και ζητήστε να καταγράφονται στο φύλλο του αυτοκινήτου.
- Δοκιμάστε το σύστημα σε ήσυχο δρόμο, πριν το χρησιμοποιήσετε στην κίνηση της Αττικής Οδού.
Η καταγραφή των ενημερώσεων έχει πρακτικό νόημα, γιατί αλλάζει τη συμπεριφορά του συστήματος και χρειάζεται να ξέρετε πότε έγινε. Στο CarDiary μπορείτε να κρατάτε την ημερομηνία κάθε ενημέρωσης δίπλα στα υπόλοιπα συμβάντα συντήρησης του αυτοκινήτου.
Ένα παράδειγμα από τον Κηφισό στην πρωινή αιχμή
Ο Νίκος οδηγεί ένα Toyota Corolla του 2022 με προσαρμοστικό σύστημα διατήρησης ταχύτητας. Κάθε πρωί, στις 7:30, κατεβαίνει τον Κηφισό από τη Νέα Ιωνία προς το κέντρο. Το σύστημα κρατάει την απόσταση από το αυτοκίνητο μπροστά, και όταν η ροή σταματά και ξεκινά, το αυτοκίνητο φρενάρει και ξεκινά μαζί της.
Μία μέρα, μια μοτοσικλέτα κινείται ανάμεσα στις λωρίδες και εμφανίζεται ξαφνικά μπροστά του. Το σύστημα αντιδρά αργότερα από ό,τι περίμενε ο Νίκος, και εκείνος πατά το φρένο πριν από την αυτόματη επέμβαση. Το μάθημα είναι ότι οι αισθητήρες δυσκολεύονται συχνά με μοτοσικλέτες και στενά κενά, και το χέρι του οδηγού πρέπει να είναι πάντα έτοιμο. Ο Νίκος καταγράφει ύστερα την ημερομηνία της τελευταίας ενημέρωσης και τον καθαρισμό του αισθητήρα, ώστε να ξέρει τι άλλαξε αν το σύστημα συμπεριφερθεί διαφορετικά.
Λάθη που κάνουν οι οδηγοί με τα συστήματα υποβοήθησης
- Αντιμετωπίζουν το σύστημα σαν αυτόπιλοτο και αφήνουν το τιμόνι για μεγάλα διαστήματα, χωρίς να είναι το αυτοκίνητο σε επίπεδο που το επιτρέπει.
- Αγνοούν βρόμικο αισθητήρα ή κάμερα και συνεχίζουν να βασίζονται σε μια λειτουργία που δεν βλέπει καλά.
- Κάνουν ενημερώσεις λογισμικού από ανεπίσημες πηγές ή από συνεργεία χωρίς γραπτή τεκμηρίωση.
- Θεωρούν ότι το σύστημα λειτουργεί το ίδιο σε κάθε δρόμο, ενώ οι γραμμές στην Ελλάδα είναι συχνά ξεθωριασμένες ή απούσες σε επαρχιακούς δρόμους.
Πού να παρακολουθείτε την πορεία της αυτόνομης οδήγησης στην Ελλάδα
Η πιο αξιόπιστη ενημέρωση προέρχεται από τις επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου Μεταφορών και από τα δελτία τύπου της ίδιας της εταιρείας στην Ελλάδα. Οι ανακοινώσεις των κατασκευαστών δείχνουν τι προσφέρει κάθε μοντέλο στη χώρα μας, ενώ οι ειδήσεις πρέπει να συγκρίνονται με αυτές τις πηγές πριν βασιστείτε σε μια τεχνολογία.
Αν αγοράζετε αυτοκίνητο με προηγμένα συστήματα, ζητήστε από τον πωλητή γραπτή περιγραφή του επιπέδου υποβοήθησης και των ενημερώσεων που εγγυάται. Έτσι ξέρετε τι ακριβώς αγοράζετε και όχι μόνο τι ακούτε σε μια παρουσίαση.
Συχνές ερωτήσεις για την αυτόνομη οδήγηση
Μπορώ σήμερα να αφήσω το τιμόνι με σύστημα της Bolt στην Αθήνα;
Η ανακοίνωση δεν αναφέρει διαθέσιμο σύστημα για την Ελλάδα. Μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση για λειτουργία στη χώρα, το αυτοκίνητο πρέπει να το οδηγεί άνθρωπος.
Ποια διαφορά έχει η αυτόνομη οδήγηση από το προσαρμοστικό σύστημα διατήρησης ταχύτητας;
Το προσαρμοστικό σύστημα βοηθά στην απόσταση και στην ταχύτητα, αλλά ο οδηγός παραμένει υπεύθυνος για το τιμόνι και τον δρόμο. Η αυτόνομη οδήγηση, στα υψηλότερα επίπεδα, αναλαμβάνει την ίδια την οδήγηση υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Ποιος ευθύνεται αν ένα σύστημα υποβοήθησης κάνει λάθος;
Στα επίπεδα υποβοήθησης ο οδηγός παραμένει υπεύθυνος. Για κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, η ασφαλιστική εταιρεία και οι αρχές εξετάζουν τα στοιχεία του ατυχήματος.
Η Lucid είναι ελληνική εταιρεία;
Όχι. Η Lucid είναι αμερικανική κατασκευάστρια ηλεκτρικών αυτοκινήτων, και η συνεργασία με την Bolt αφορά την τεχνολογία της πλατφόρμας.
