Στις μεγάλες αστικές διελεύσεις της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης ξεκινά πιλοτική λειτουργία συστήματος που συνδυάζει σταθερές κάμερες με αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος δεν είναι απλώς «πιάσιμο» παραβάσεων, αλλά η δημιουργία ενός ενιαίου ελέγχου που θα τροφοδοτείται από το σύστημα ODYSEAS, την υπηρεσία επιτήρησης και ασφάλειας οδικών δικτύων. Για τον οδηγό αυτοκινήτου ή μοτοσυκλέτας, η αλλαγή αφορά κυρίως συμπεριφορές που ήδη τιμωρούνται από τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025, ΦΕΚ Α' 100/13.06.2025): ταχύτητα, ζώνη ασφαλείας, κινητό τηλέφωνο, κράνος όπου ισχύει, και διέλευση με κόκκινο όπου υπάρχει σχετική σήμανση.
Τι εγκαθίσταται πρώτα
Στο πρώτο κύμα προβλέπονται οκτώ συστήματα με AI: έξι σημεία στην Αττική και δύο στη Θεσσαλονίκη. Η Τροχαία Αττικής επέλεξε θέσεις με συχνές παραβάσεις του ΚΟΚ, ώστε το πιλοτικό να δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας. Οι κάμερες λειτουργούν σε ζεύγη: μία καταγράφει το μπροστινό μέρος του οχήματος και μία το πίσω, ώστε να φαίνονται πινακίδα, κατάσταση ζώνης ή κράνους και άλλα ορατά στοιχεία. Το λογισμικό «σημαίνει» πιθανή παράβαση· η τελική επιβεβαίωση και η έκδοση κλήσης, όταν φτάσει σε αυτό το στάδιο, θα γίνεται μέσω ODYSEAS, όχι αυτόματα από τη μηχανή.
Γιατί υπάρχει φάση πιλοτική
Στην πιλοτική περίοδο οι παραβάσεις καταγράφονται για εκπαίδευση των αλγορίθμων και σύνδεση με το κεντρικό σύστημα, χωρίς να εκδίδονται ακόμη κλήσεις προς τους οδηγούς. Αυτό σημαίνει ότι δεν αλλάζουν προσωρινά τα όρια ταχύτητας ούτε οι κανόνες χρήσης κινητού· αλλάζει μόνο ότι η παραβατική συμπεριφορά αρχίζει να «βλέπεται» συστηματικά. Όταν ολοκληρωθεί η δοκιμή, το ίδιο σύστημα θα μπορεί να εκδίδει κλήσεις, με δυνατότητα ένστασης από τον οδηγό, όπως προβλέπεται για τις διοικητικές κυρώσεις κυκλοφορίας.
Τι ελέγχει το σύστημα για αυτοκίνητο
Για επιβατικά αυτοκίνητα το πιλοτικό εστιάζει σε τέσσερις ομάδες:
- Ταχύτητα: σύγκριση με τα όρια του άρθρου 24 του ΚΟΚ και τις κατηγορίες παραβάσεων που ορίζει ο ίδιος νόμος.
- Ζώνη ασφαλείας: ορατή μη χρήση από οδηγό ή επιβάτη μπροστινής/πίσω θέσης, όπου η καταγραφή είναι εφικτή.
- Κινητό τηλέφωνο: χρήση από τον οδηγό κατά την οδήγηση, ένα από τα συχνότερα αίτια παραβάσεων σε αστικές αρτηρίες.
- Κόκκινο φανάρι: μόνο σε σημεία όπου υπάρχει σχετική σήμανση και η κάμερα καλύπτει τη διέλευση.
Οι περιορισμοί ταχύτητας δεν «εφευρίσκονται» από το σύστημα: βασίζονται στον ΚΟΚ και στη σήμανση του σημείου. Αν οδηγείς σε λεωφόρο με όριο 50 km/h εντός οικισμού ή 90 km/h σε επαρχιακό δίκτυο, αυτό παραμένει το μέτρο· η κάμερα απλώς ελέγχει αν το τηρείς.
Τι αλλάζει για μοτοσυκλέτα και μοτοποδήλατο
Στα δίκυκλα προστίθεται έλεγχος κράνους, εκεί που η εικόνα επιτρέπει ασφαλή ταυτοποίηση. Ο ν. 5209/2025 ενοποιεί κανόνες για μοτοσυκλέτες, μοτοποδήλατα και ελαφρά προσωπικά ηλεκτρικά οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.), οπότε οι κυρώσεις για κράνος και λοιπά μέτρα ασφαλείας παραμένουν στο ίδιο πλαίσιο. Ξεχωριστά, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξετάζει και τεχνολογία που θα εμποδίζει την εκκίνηση μοτοσυκλέτας χωρίς κράνος σε συγκεκριμένες περιπτώσεις· αυτό δεν ταυτίζεται με τις κάμερες AI, αλλά δείχνει την ίδια κατεύθυνση: λιγότερες «γκρίζες» περιοχές στη συμπεριφορά στο δρόμο.
Τι ακολουθεί μετά το πιλοτικό
Το πιλοτικό των οκτώ σημείων είναι το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου σχεδίου: στην Αττική προβλέπονται εκατοντάδες επιπλέον σταθερές κάμερες, ενώ σε εθνικό επίπεδο συζητούνται χιλιάδες σταθερές εγκαταστάσεις και κινητά συστήματα, μεταξύ άλλων σε λεωφορεία. Για τον καθημερινό οδηγό, το μήνυμα είναι προβλεψιμότητα: όσο το δίκτυο μεγαλώνει, οι παραβάσεις που σήμερα περνούν απαρατήρητες θα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα τεκμηρίωσης.
Πρακτική στάση πίσω από το τιμόνι
Μέχρι να ενεργοποιηθούν οι κλήσεις, η πιλοτική φάση είναι καλή στιγμή να «διορθώσεις» συνήθειες που κοστίζουν ακριβά όταν ενεργοποιηθεί το σύστημα:
- Βάλε το κινητό σε θήκη ή ενεργοποίησε hands-free πριν κινηθείς· μην το σηκώνεις σε φανάρι «για λίγο».
- Ζώνη πριν από κίνηση, όχι μετά από μερικά μέτρα· το ίδιο για τους επιβάτες.
- Σε μοτοσυκλέτα, κράνος και κλειστό κούμπωμα πριν μπεις στο δρόμο.
- Σε γνωστά «σφιχτά» σημεία της διαδρομής σου, κράτα απόσταση και ταχύτητα με margin, όχι στο όριο του νομού.
Αν λάβεις κλήση στο μέλλον, κράτα φωτογραφία πινακίδας, ημερομηνία και ώρα, και εξέτασε ένσταση αν τα στοιχεία δεν ταιριάζουν με την πραγματική οδήγηση. Για θέματα ταξινόμησης ή τεχνικού ελέγχου που επηρεάζουν τη νομιμότητα του οχήματος, η διαδικασία παραμένει ξεχωριστή από τις κάμερες· μπορείς να δεις τις προθεσμίες ΚΤΕΟ στο υπολογισμό ΚΤΕΟ του CarDiary.
Όταν θέλεις να έχεις σε ένα ψηφιακό ημερολόγιο τις προθεσμίες ΚΤΕΟ, ασφάλισης και τελών κυκλοφορίας χωρίς να βασίζεσαι σε σημειώσεις στο τηλέφωνο, το CarDiary λειτουργει ως ηλεκτρονικό αρχείο κόστους και υποχρεώσεων για το όχημά σου.
Σχετικές πηγές και εργαλεία
Ο πλήρης κείμενος του ΚΟΚ είναι διαθέσιμος σε νομοθετικές πύλες όπως το Taxheaven (ν. 5209/2025). Για κυρώσεις και διαδικασίες κλήσεων, η επίσημη ενημέρωση μέσω gov.gr και της αρμόδιας υπηρεσίας ODYSEAS θα είναι το σημείο αναφοράς όταν ξεκινήσει η κανονική λειτουργία. Επιπλέον οδηγίες για κλήσεις και ηλεκτρονικές διαδικασίες ΚΟΚ έχει δημοσιεύσει το CarDiary στο άρθρο κάμερα, ΚΟΚ και gov.gr, χρήσιμο συμπληρωματικά με το νέο δίκτυο AI.